De voordelen en nadelen van kernenergie

Kernenergie: ja of nee?

  • 22/04/2019 2:27pm
  • 32
  • 6 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

Willen we de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen flink terugdringen, dan hebben we duurzame energiebronnen nodig. Zonnepanelen en windmolens zijn al een vertrouwd beeld geworden, steeds meer huizen hebben een warmtepomp en ook waterstof lijkt een belangrijke rol te gaan spelen. Er is één schone, klimaatneutrale techniek die opvallend weinig aandacht krijgt: kernenergie. Overal in Europa staan kerncentrales die al tientallen jaren elektriciteit leveren. Dag in dag uit. Tegelijkertijd is kernenergie altijd onderwerp van discussie. Maar zijn er nu echt zoveel bezwaren tegen in te brengen? Of laten we emoties en angst zwaarder wegen dan de feiten? Dit artikel geeft een overzicht van de voordelen en de nadelen van kernenergie. 

Kernenergie: goed idee

Kernenergie levert vrijwel geen CO2-uitstoot op

In een kerncentrale ontstaat bij het opwekken van warmte voor het produceren van elektriciteit geen CO2. In dat opzicht is kernenergie dus veel klimaatvriendelijker dan aardgas, aardolie of steenkool. Overigens is het niet zo dat kernenergie helemáál geen CO2-uitstoot oplevert. De bouw van een centrale en het vervoer van het uranium is (voorlopig) niet CO2-neutraal mogelijk. Overigens geldt dat ook voor de bouw van windmolens en het produceren en plaatsen van zonnepanelen.

Gerelateerd
Co2 neutraal

Hoe wordt Nederland CO2-neutraal?

Lees meer

Kernenergie is goedkoop

Het proces waarmee kernenergie wordt geproduceerd is op zichzelf betrekkelijk goedkoop. De kosten per kWh liggen op dit moment nog vele malen lager dan bij zonne-energie en windenergie. Ook de grondstof die nodig is voor een kerncentrale, uranium, is niet duur.

De voorraad uranium is groot

De hoeveelheid beschikbare zonne-energie en windenergie is onbeperkt. Dat geldt voor kernenergie niet. Uranium is een natuurlijke grondstof en ook die is een keer op. Maar de hoeveelheid uranium op aarde is wel vele malen groter dan de olie- of gasvoorraden.

Kernenergie maakt ons minder afhankelijk

Fossiele brandstoffen als aardolie, aardgas en steenkool komen voor een belangrijk deel uit het buitenland. Dat betekent dat we afhankelijk zijn van de politieke en economische ontwikkelingen in andere landen. Als we de Groningse gaskraan de komende jaren gaan dichtdraaien, wordt die afhankelijkheid alleen maar groter. Kernenergie kunnen we helemaal zelf produceren, zonder dat we rekening moeten houden met wat er in het buitenland gebeurt. Uranium is namelijk overal ter wereld te vinden, in de bodem en in het water.

De risico's zijn klein

In de kerncentrale van Tsjernobyl, in de toenmalige Sovjet-Unie, vonden in 1986 een explosie en een brand plaats. De gevolgen waren ernstig. Er vielen veel doden en een radioactieve wolk trok over grote delen van Europa. Sindsdien zijn de bouwvoorschriften en veiligheidsmaatregelen rond kerncentrales veel strenger geworden. Kerncentrales worden over het algemeen zo gebouwd dat ze bestand zijn tegen natuurrampen, zoals aardbevingen en overstromingen. In 2011 werd de kerncentrale in het Japanse Fukushima getroffen door een aardbeving en een tsunami. Naar aanleiding daarvan is bij alle Europese kerncentrales de veiligheid onder extreme omstandigheden getest. De centrale in Borssele heeft die test goed doorstaan. Omdat de gevolgen van fouten en ongelukken groot kunnen zijn, staan kerncentrales ook onder normale omstandigheden onder streng toezicht. In Nederland controleert de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming de procedures rond kernenergie, internationaal doet het Internationaal Atoomenergie Agentschap dat.

Kernenergie is betrouwbaar

Zon en wind zijn krachtige energiebronnen, maar ze leveren niet altijd wat we nodig hebben. Bovendien is het moeilijk om de energie van zon en wind op een rendabele manier op te slaan. De leveringsbetrouwbaarheid en de mogelijkheden om opgewekte energie later te gebruiken zijn bij een kerncentrale veel groter. De centrale kan voortdurend energie produceren. Dag en nacht, onder alle weersomstandigheden. Ook als we erin slagen op de lange termijn het overgrote deel van onze energie te halen uit wind en zon, zouden kerncentrales een oplossing kunnen zijn voor het laatste, relatief kleine deel van de energievoorziening.

#0

Kernenergie: niet doen!

Kerncentrales zijn duur

De bouw van een kerncentrale is een kostbare zaak. Daar komt bij dat de kerncentrale uiteindelijk ook weer een keer moet worden afgebroken en ook dat is veel duurder dan het slopen van een 'gewone' elektriciteitscentrale. Ook het veilig opslaan van het kernafval is een flinke kostenpost.

De gevolgen van een ongeluk zijn langdurig

Een ramp met een kerncentrale is niet te vergelijken met een ongeluk in een olieraffinaderij of een mijn. Dat komt vooral door de mogelijke nasleep van een eventuele kernramp. Radioactieve straling blijft honderden of zelfs duizenden jaren bestaan. Het is daardoor in theorie mogelijk dat de gevolgen van een groot ongeluk met een kerncentrale nog generaties lang doorwerken.

Kernenergie heeft ook andere risico's

De technologie die nodig is om kernenergie te produceren, is ook te gebruiken voor het maken van kernwapens. Het is niet uit te sluiten dat landen of groeperingen hun nucleaire kennis zullen misbruiken.

Kernafval is gevaarlijk

Na het splijten van uraniumatomen blijft splijtstof over. Een groot deel daarvan wordt hergebruikt in opwerkingsfabrieken. Voor het materiaal dat daarna overblijft, is geen nuttige toepassing. Het afval is hoogradioactief en dat betekent dat de straling gevaarlijk kan zijn voor het milieu en voor de gezondheid van mensen. Ook bij de sloop van een kerncentrale ontstaat kernafval, in de vorm van radioactief bouwmateriaal. Jarenlang hebben diverse landen hun kernafval, verpakt in vaten, in de oceaan gedumpt. Sinds 1982 gebeurt dat niet meer, maar wat er wel met het afval moet gebeuren, is nog niet duidelijk. Het kernafval wordt nu op verschillende plaatsen bewaard. Experts werken aan een definitieve oplossing voor het nucleaire afval, maar die is nog niet gevonden.

Kernenergie is geen oplossing voor de korte termijn

Volgens het Klimaatakkoord moeten we de CO2-uitstoot vóór 2030 al met 49% verlagen. Een keuze voor méér kernenergie kan daar geen bijdrage aan leveren, want de bouw van een nieuwe kerncentrale duurt minimaal tien jaar. Het huidige Klimaatakkoord is erop gericht in 2050 een CO2-neutrale energievoorziening te hebben. Bij het realiseren van die doelstelling zouden nieuwe kerncentrales wel een rol kunnen spelen.

Gerelateerd
Kernenergie taboe

We moeten het (ook) hebben over kernenergie

Lees meer

Wat is kernenergie?

Wat gebeurt er in een kerncentrale?

De meeste stroom in Nederland wordt geproduceerd in elektriciteitscentrales. In zo'n centrale wordt water verhit. De stoom die daardoor ontstaat wordt via een turbine omgezet in elektriciteit. Dat gebeurt ook in een kerncentrale, maar hier bestaat de brandstof om het water te verwarmen niet uit gas, steenkool of olie. In plaats daarvan gebruikt de centrale uranium, een metaal dat van nature voorkomt in de bodem en in het water. Bij het splijten van de atoomkern van uranium komt een grote hoeveelheid energie vrij, waarmee het water in de centrale wordt verwarmd.

Hoe groot is het belang van kernenergie?

Wereldwijd zorgen kerncentrales voor ongeveer 2% van de totale energieproductie. In Nederland hebben we één kerncentrale, in Borssele. (De reactor in Petten produceert alleen medische isotopen en géén elektriciteit.) De centrale in Borssele produceert genoeg om ruim een miljoen huishoudens dagelijks van elektriciteit te voorzien. Hoewel wetenschappers en politici kernenergie zo nu en dan weer op de agenda zetten, zijn er op dit moment geen concrete plannen voor de bouw van een tweede kerncentrale in ons land. Nederland importeert ook elektriciteit uit het buitenland -onder meer uit Frankrijk- en een deel daarvan is geproduceerd in kerncentrales. Over het aandeel van kernenergie in onze totale energiebehoefte lopen de cijfers uiteen. De Rijksoverheid houdt het erop dat ongeveer 10% van de elektriciteit die we in Nederland gebruiken afkomstig is uit kerncentrales. 

Wordt de toekomst elektrisch?

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Ad Streng 35 dagen geleden

    Gravatar for Ad Streng

    Graag een uitgewerkt stuk over Thorium,
    met daarbij een les over het verschil
    kernslitsing en kernfusie.
    Tevens de kosten van de bouw van 1(kwh
    × ) windmolen en de infrastructuur en onder-
    houdskosten en het onvermogen van de
    opslag van de windmolens en zonnepanelen
    bij overproductie, enz. enz.
    mvrgrt. Ad.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Ad Streng 17 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Streng,

      Het is voor ons niet mogelijk om alle informatie in één keer te publiceren. Wellicht dat wij in de toekomst hier aandacht aan gaan besteden. Houd onze platform scherp in de gaten.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Thomas W. Kok 35 dagen geleden

    Gravatar for Thomas W. Kok

    Heel goed dat Feenstra de nucleaire optie aansnijdt. Net zoals 'Lubach op Zondag' een tijdje geleden (overigens niet echt een zgn. rechts geluid). Aan taboes hebben we niks. Misschien kunnen we de discussie een beetje rationeel houden en de plussen en minnen afwegen (zoals Feenstra terecht doet) en uitzoeken hoe de plussen benut kunnen worden en de minnen bestreden. Angst is een slechte raadgever, luidt toch het gezegde?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bas Gresnigt 35 dagen geleden

    Gravatar for Bas Gresnigt

    @Henk,
    Bij Tsjernobyl (1986) werd operationeel getest hoe de output van de reactor zonder problemen kon worden gevarieerd (t.b.v. "load following"). Net als bij TMI (1979) waren er te weinig sensors en was de presentatie van de meetgegevens onvoldoende om een goed beeld te krijgen van wat er gaande was.

    Waar het bij TMI met een sisser afliep (gezondheidsclaims zijn out of court afgewikkeld), ontstond in Tsjernobyl na een eerste, een 2e waterstofgas (H₂) explosie. Zie:
    http://www.chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/
    Ook in Fukshima (2011) waren de H₂ explosies dodelijk. Bij uitval van de koeling in kerncentrales gaan die bijna zeker ontstaan (ook in Borssele).

    In bijna 18.000 reactor jaren ervaring zijn er 4 ontploft (3x Fukushima, 1x Chernobyl). Bij een levensduur van 45jaar is de kans dus 1% dat een kernreactor zijn leven met zo'n ontploffing en een exclusie zone ter grootte van provincie Zeeland beëindigd.
    Nieuwe reactoren (AP1000, EPR) zijn minder dan een factor 10 veiliger.

    Waarom zouden we een risico van 1 promille nemen om Nederland kreupel te maken vanwege een methode om wat elektriciteit op te wekken??
    Vooral omdat het met wind+zon+opslag (=waterstofgas in lege aardgasvelden of de zoutkoepels) veel sneller en veel goedkoper kan.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Ineke van Os 34 dagen geleden

    Gravatar for Ineke van Os

    Kernenergie, niet doen.
    Het is onverantwoord om nog komende generaties te belasten met kernafval waarvoor nog steeds geen oplossing is.
    Ondanks genomen veiligheidsmaatregelen blijft de kans op ongelukken met kernenergie bestaan met grote gevolgen voor ons kleine land.
    Laten we het leefbaar houden.
    Beter investeren in opslagmogelijkheden voor zonne- en windenergie en mogelijkheden voor warmte met waterstof.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Ilya Gazan 32 dagen geleden

    Gravatar for Ilya Gazan

    Waarom wordt er niet gesproken over een Thorium reactor en de voordelen ervan ten opzichte van een uranium reactor?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Ilya Gazan 17 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste Gazan,

      We hebben nu de voor- en nadelen benoemd. Wellicht dat wij in de toekomst andere artikelen over kernenergie publiceren. We houden het in gedachten.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • André van Elmpt 31 dagen geleden

    Gravatar for André van Elmpt

    Lekker veel gepraat over Kernenergie.... Maar is er iemand die wel eens uitgerekend heeft wat een Windmolen kost? Dus vanaf het produceren van het materiaal en het vervoer daarvan, het maken
    en vervoer naar de opstelplaats en montage en....Onderhoud. En dat voor op land plaatsen en op zee plaatsen, ik denk dat we dan eerder schrikken van de kosten ende CO2 uitstoot dan van Kernenergie.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • J. Blok 31 dagen geleden

    Gravatar for J. Blok

    Het wordt tijd eens te gaan nadenken overThoriumcentrales. Thoriumafval heeft een veel lagere halfwaarde tijd dan uranium. Ook is het ruimschoots voorradig.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Chris Verkruissen 31 dagen geleden

    Gravatar for Chris Verkruissen

    Heel goed dat jullie dit ter discussie stellen! Echter wil ik erop wijzen dat dit de huidige staat van de kernenergie betreft en dat toekomstige technieken die binnen afzienbare tijd beschikbaar zijn veel voordelen biedt tov huidige technieken. Voordelen als afval dat niet langer dan 300 jaar opgeslagen dient te worden en geen meltdown meer kan krijgen.

    En dat uranium nu feitelijk onuitputbaar blijkt. Daarnaast kunnen we ook Thorium als brandstof gebruiken dat bijna net zo veel voorkomt. We hebben dan voor tienduizenden jaren energie die we ook kunnen gebruiken om weer brandstof te maken van de CO2 in de lucht en zo schone brandstof te maken die een oplossing biedt voor bijvoorbeeld vliegtuigen waar voorlopig geen alternatief voor is.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Chris Moes 31 dagen geleden

    Gravatar for Chris Moes

    Niet meer aan kernenergie beginnen. Te gevaarlijk en het afval is te vervuilend. Als er een oplossing is voor hergebruik van het afval, kan kernenergie pas een alternatief zijn. Nu vol inzetten op waterstof als brandstof voor de toekomst.


    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Paul de Ruiter 31 dagen geleden

    Gravatar for Paul de Ruiter

    Zon- en windenergie zijn prima energieopwekkers. Van onze totale stroombehoefte (2017: 120 TWh) komt uit hernieuwbare bron 12 TWh. Dus ALLES uit zon en wind betekent 10 x zoveel zon-en windparken. Dat is best mogelijk maar dan moet bijv. ook Drente meedoen.

    Blijft wél de noodzaak om ook 120 TW backup-capaciteit te hebben. als dat in de vorm van waterstofgascentrales is dan hebben we 250 centrales nodig. We hebben er nu (2017) 42 die bijna allemaal stilstaan maar allemaal gaan draaien want zij moeten de kolencentrales vervangen. Maar er moeten dan toch 200 waterstofgascentrales bij.

    Omdat omzetting van zon- en windstroom naar waterstofgas en daarna weer naar stroom een rendement heeft van 50% moet daarvoor dus extra stroom worden opgewekt. Geschat is dat 30 TWh wat betekent, dat de totale stroomopwekking met zon en wind 150 TW moet worden.

    Wie toont mij aan dat dat mogelijk is?

    Oh ja en dan dit: we gaan met 5 miljoen EV's rijden waarvoor de op te wekken stroom nog eens 10 TWh per jaar bedraagt. Dat zijn dus nog eens 20 waterstofcentrales á 0,5 TW en evenredig meer zon- en windparken.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.