Stoken en koken met waterstof

Waterstof: het geheime wapen in de energietransitie

  • 14/01/2019 11:08am
  • 113
  • 5 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

Voor het eerst worden in Nederland cv-ketels op waterstof geplaatst. Een belangrijke stap in de energietransitie. Waterstof kan bijdragen aan een schone, duurzame energievoorziening. Wat is waterstof precies? Waarom is het veelbelovend? Maakt u er straks in úw huis gebruik van? 

Waar komt waterstof vandaan?

Waterstof is geen energiebron, zoals zon, wind of aardgas, maar een energiedrager. Voordat we het kunnen gebruiken, moeten we het éérst produceren. Dat kan bijvoorbeeld door waterstof te halen uit aardgas, maar daarbij komt CO2 vrij en dat willen we nu juist voorkomen. Door middel van een techniek die elektrolyse heet, is het ook mogelijk om waterstof te winnen uit water. Elektrolyse splitst het water in waterstof en zuurstof. Dat levert geen schadelijke uitstoot op, maar er is wel (veel) elektriciteit voor nodig. Als we er in slagen om die stroom op een duurzame manier op te wekken, bijvoorbeeld met wind- of zonne-energie, hebben we opnieuw een interessant alternatief voor fossiele brandstoffen. Naast zonnepanelen, windmolens en warmtepompen kan waterstof een rol spelen in een energievoorziening zonder CO2-uitstoot.

Waterstof kunnen we opslaan

Zonnepanelen en windturbines produceren elektriciteit, maar lang niet altijd op het moment dat bedrijven en consumenten die elektriciteit ook kunnen gebruiken. Zo hebben we in de wintermaanden veel behoefte aan energie, terwijl met name zonnepanelen juist in die periode maar weinig stroom leveren. Technieken waarmee we de elektriciteit simpel en efficiënt gedurende een aantal maanden kunnen opslaan hebben we nog niet. Het zou daarom wel eens heel interessant kunnen zijn om de elektriciteit van windmolens en zonnepanelen op grote schaal om te zetten in waterstof. Het grote voordeel van waterstof is namelijk dat we het, net als aardgas, wél vrij eenvoudig kunnen opslaan en vervoeren.

Gerelateerd
Zonnepanelen rendement

Hoe kunnen we overwinteren op zonne-energie?

Lees meer

Waterstof via het aardgasnet

Waterstof is een gas dat prima geschikt is als brandstof voor de cv-ketel. Ook koken met waterstof is technisch mogelijk. Maar als we het over de energietransitie hebben, is misschien wel het belangrijkste voordeel van waterstof dat de benodigde infrastructuur er al ligt. De afgelopen zestig jaar hebben we in heel Nederland een omvangrijk aardgasnet aangelegd. Dat netwerk is fijnmazig en verkeert nog in uitstekende conditie. Enkele kleine aanpassingen zijn voldoende om het te kunnen gebruiken voor het transport van waterstof. Komt de productie van waterstof eenmaal op gang, dan is het dus een koud kunstje om het in uw woning te krijgen.

Voor waterstof is een andere ketel nodig

Mocht er straks waterstof door de gasleiding stromen, dan kan de cv-ketel in uw woning niet van het ene op het andere moment overstappen van aardgas op waterstof. Voor waterstof is een andere brander nodig. Dit zal in de meeste gevallen betekenen dat u uw huidige cv-ketel moet vervangen. Is die eenmaal in huis, dan kunnen de bestaande leidingen en radiatoren blijven werken zoals ze dat nu ook doen.

Proef in Rotterdam

In Rotterdam gaat in maart van dit jaar een proef van start met twee verschillende waterstofketels. In een appartementencomplex in de deelgemeente Rozenburg gaan de ketels een aantal woningen voorzien van warmte en warm water. Zijn de ervaringen van de bewoners positief, dan komt de toepassing van waterstof in woningen weer een stapje dichterbij. Vooral in oudere wijken is het soms onmogelijk of onbetaalbaar om huizen afdoende te isoleren. Verwarming met behulp van een warmtepomp is in zulke gevallen geen serieuze optie. Waterstof via het bestaande gasnet kan dan een oplossing zijn waardoor de investering in de woningen zelf overzichtelijk blijft.

Maakt waterstof het isoleren van huizen overbodig?

Het is heel goed mogelijk dat waterstof een belangrijke vervanger van aardgas wordt. Maar net als aardgas is waterstof niet gratis. Het opwekken van de duurzame energie die ervoor nodig is, kost geld. En het transport van waterstofgas naar uw woning ook. Betaalt u straks meer voor een kubieke meter waterstof dan nu voor aardgas? Dat is een vraag waarop het antwoord nog niet te geven is. Maar ook in het waterstoftijdperk (als dat er komt), zal uw energierekening aanzienlijk lager zijn als uw huis de warmte goed vasthoudt. Isoleren blijft dus één van de logische maatregelen om uw woning energiezuinig te maken.

Gerelateerd
Duurzaam investeren

Duurzaam investeren met uitzicht op een goed rendement

Lees meer

Hoe zouden we kunnen overstappen op waterstof?

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw is Nederland van wijk tot wijk overgestapt op aardgas. Het is goed denkbaar en technisch mogelijk dat ook een omschakeling naar waterstof op zo'n manier, stap voor stap, zal gebeuren. Voordat het zover is, hebben we fabrieken nodig die grote hoeveelheden waterstof gaan produceren én een enorm aantal windturbines en/of zonnepanelen om de elektriciteit op te wekken die voor de productie nodig is. Het distributienet is er al, in de vorm van het bestaande aardgasnet. De cv-installatie is in de meeste huizen ook al grotendeels aanwezig. De productie van waterstof zal waarschijnlijk de grootste uitdaging worden.

Waterstof is geen experiment

Kiezen we voor waterstof om mee te stoken en te koken, dan is dat zeker geen sprong in het duister. Waterstof wordt vooral in de industrie al veelvuldig als brandstof gebruikt. In de meeste gevallen is dat waterstof die gemaakt wordt door aardgas te splitsen. De productie ervan is dus nog niet duurzaam, maar als energiedrager heeft waterstof zich al ruimschoots bewezen. We weten wat we eraan hebben.

Wat kunnen we nog meer met waterstof?

Als de productie van waterstof eenmaal op gang komt, zijn de mogelijkheden groot. Zo kan de energie bijvoorbeeld worden gebruikt in brandstofcellen. Een brandstofcel levert op basis van waterstof elektriciteit en warmte aan de woning. Die elektriciteit is onder meer te gebruiken voor elektrische auto's en voor allerlei apparaten in en om het huis.

Is waterstof gevaarlijk?

Waterstof is een brandbaar en explosief gas. Maar dat geldt ook voor aardgas. Bij het installeren van waterstofketels zullen we zeker op de veiligheid moeten letten, zoals we dat nu ook al doen bij het installeren, onderhouden en controleren van cv-ketels op aardgas. Bijkomend voordeel van waterstof: bij de verbranding komt geen koolmonoxide vrij. 

Voor de liefhebbers van scheikunde: waterstof is atoom nummer één

Geen element kom je in ons universum zo vaak tegen als het waterstofatoom. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het in het scheikundig periodiek systeem atoomnummer 1 heeft gekregen. Waterstofatomen komen overigens niet in een geïsoleerde vorm voor; ze vormen altijd een verbinding met andere atomen. Twee waterstofatomen vormen samen het molecuul diwaterstof en dát bedoelen we wanneer wij het hebben over waterstof.

Vanaf 2021 geen cv-ketels meer op aardgas?

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Petra 5 maanden geleden

    Gravatar for Petra

    Een positieve ontwikkeling die ik zeker ga volgen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Oscar Wildeman 5 maanden geleden

    Gravatar for Oscar Wildeman

    Waterstof is een uitstekende vervanger voor aardgas waar een ieder gebruik van kan maken.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Frits Haenen 5 maanden geleden

    Gravatar for Frits Haenen

    Beste medewerker,

    Ik vraag mij af of de warmte inhoud of calorische waarde van een eenheid (m3) van waterstof vergelijkbaar is met aardgas. Met andere woorden is het verwarmen met waterstof duurder dan met aardgas? Als er nog geen waterstof netwerkdistributie is kan dan eventueel waterstofgas in een kleine tankinstallatie thuis opgeslagen worden? Met vr.gr. Frits.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Haenen,

      Leuk dat u zo actief meedenkt.

      Vragen over opslag of distributie kunt u te zijner tijd het beste stellen aan uw energieleverancier of de netwerkbeheerder. Als installateur menen wij dat zij u het beste van de juiste informatie kunnen voorzien. Dit geldt ook wanneer we het over eventueel toekomstige prijzen van watergas hebben. Ook deze informatie zal in de toekomst van uw energieleverancier moeten komen.
      Het klopt inderdaad dat de calorische waarde van een m3 waterstofgas anders is dan die van een m3 aardgas (fysische eigenschap). Uw verbrandingstoestel zal in het geval van watergas dus aangepast moeten worden.
      Wat de verbrandingswaarden betreft van beide brandstoffen, deze zijn als volgt:
      - Aardgas per normaal m3 31,65 MJ
      - Waterstof per normaal m3 10,8 MJ

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • J.T. Wenting Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for J.T. Wenting

      Als natuurkundige kan ik je vertellen dat het totaal geen enkele zin heeft om waterstof te gebruiken.
      Energie dichtheid is veel lager, en de productie kost veel meer energie dan de verbranding er van weer oplevert.

      Alleen zinvol voor speciale toepassingen, zeker niet voor verwarming van je huis.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • H. Philippens Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for H. Philippens

      Dat zou het hele verhaal ondergraven. We wonen in een huis waar spouwmuurisolatie niet mogelijk is (te enge spouwen) en de kruipruimte laag voor vloerisolatie. Het dak is te oud (1937) voor zonnepanelen en er is te weinig ruimte. De enige oplossing is dus een goedkope energiesoort. Misschien een klein kerncentraletje in de tuin?

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      uw reactie lijkt mij te kort door de bocht.,

      dat de energiedichtheid veel lager is hoeft technisch geen probleem te zijn en dat de productie versus verbranding energie kost is bekend, maar dat geld voor elke energiedrager.
      ook daar zullen in de toekomst zuiniger oplossingen voor komen>> toen philips de gloeilamp uitvond kon hij ook niet bevatten dat later de ledlamp zijn intrede deed.

      waterstof lijkt me een zinvol alternatief: zeker niet direct afschieten dus

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      helaas, sommige huizen moeten (op termijn) worden gesloopt omdat ze niet rendabel te isoleren zijn.
      ook dat is een niet aan te ontkomen werkelijkheid.
      (overigens geld dat natuurlijk voor alle woningen mettertijd, ook alle plaggenhutten zijn reeds verdwenen.
      (ik bedoel dit niet persoonlijk maar chargerend)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      ik zie ook veel voordelen, een zo goedkope energiebron als we met aardgas hadden krijgen we natuurlijk niet weer, de snoepjes zijn zo langzamerhand wel op...het is nu tijd voor de tandarts, maar een mooi gebit kunnen we houden. ( ook overdrachtelijk natuurlijk)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Frits Haenen 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      dat de energiedichtheid veel lager is hoeft technisch geen probleem te zijn en dat de productie versus verbranding energie kost is bekend, maar dat geld voor elke energiedrager.
      ook daar zullen in de toekomst zuiniger oplossingen voor komen>> toen philips de gloeilamp uitvond kon hij ook niet bevatten dat later de ledlamp zijn intrede deed.

      waterstof lijkt me een zinvol alternatief: zeker niet direct afschieten dus

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Peter Frits Haenen 4 maanden geleden

      Gravatar for Peter

      Soms wordt het door de overheid moeilijk gemaakt om je huis rendabel te isoleren, mijn woning is een rijksmonument, en nieuw bouw zou veel goedkoper zijn dan isoleren

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Frits Haenen 4 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste Peter,

      Hartelijk dank voor uw bericht.

      De Energietransitie is niet alleen voorbehouden aan huizen van steen maar ook voor monumenten.

      Er kunnen verschillende maatregelen getroffen worden om monumenten en houtbouw duurzaam en energiezuinig te maken, zodat het in het voordeel is voor uw portemonnee, comfort en milieu. Denk hierbij aan zonnepanelen of zonnecollectoren, isolatie en elektrisch koken.

      Om een monument duurzaam te maken is het wel belangrijk om een omgevingsvergunning aan te vragen voor zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant. Van belang is om een bouwkundig adviseur en energieadviseur in te schakelen om advies uit te brengen.

      Met vriendelijke groeten,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Geert kroeze Frits Haenen 9 dagen geleden

      Gravatar for Geert kroeze

      Waterstof is zeker een alternatief, ik zie toekomst in een combinatie van zonne panelen en waterstof. De huidige warmtepomp vraagt ook veel energie van de zonne panelen. Ik ben voorstander van zelfvoorziening en als waterstof het wint van de warmtepomp in dat een eerste stap voor een mooie toekomst. Volg ook de auto industrie in deze, daar zul je de komende jaren een gigantische vooruitgang zien en ik zet op dit moment mijn geld in op waterstof zowel thuis als op de weg.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bennie Oude Lansink Frits Haenen 5 dagen geleden

      Gravatar for Bennie Oude Lansink

      heb ook een huis uit 1928, geen spouw. heb aan de binnenkant panlatten op de muren gemaakt , daarover noppenfolie met zilverlaag, daarover gipsplaten en afgewerkt. in de kamer heb ik het afgewerkt met platen die ook een isolatie waarde hebben, het dak heb ik het zelfde gedaan. dubbel glas, vloerverwarming aangelegd, vloer ligt op rode grond. dus geen kruipruimte. daken zitten vol met zonnepanelen, heb een warmtepomp met infrarood panelen en een pelletkachel .kan mijn huis mooi warm houden CO 2 Neutraal. alleen mijn auto nog niet. al zes jaar van het gas af bevalt me goed.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bennie Oude Lansink Frits Haenen 5 dagen geleden

      Gravatar for Bennie Oude Lansink

      heb ook een huis uit 1928, geen spouw. heb aan de binnenkant panlatten op de muren gemaakt , daarover noppenfolie met zilverlaag, daarover gipsplaten en afgewerkt. in de kamer heb ik het afgewerkt met platen die ook een isolatie waarde hebben, het dak heb ik het zelfde gedaan. dubbel glas, vloerverwarming aangelegd, vloer ligt op rode grond. dus geen kruipruimte. daken zitten vol met zonnepanelen, heb een warmtepomp met infrarood panelen en een pelletkachel .kan mijn huis mooi warm houden CO 2 Neutraal. alleen mijn auto nog niet. al zes jaar van het gas af bevalt me goed.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Frits Haenen 4 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Oude Lansink,

      Het is goed om te lezen dat u zich bezig houdt met de energietransitie en al stappen heeft ondernomen. Het zou mooi zijn als Nederland helemaal van het gas af gaat, of het gaat lukken is nu nog koffiedik kijken. De toekomst zal het uitwijzen.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • John Bekker 5 maanden geleden

    Gravatar for John Bekker

    Dit lijkt mij een goed alternatief voor gas en is voor de burger meer betaalbaar!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Jan W. 5 maanden geleden

    Gravatar for Jan W.

    Leuk en goed alternatief, maar wat vinden onze klimaatgoeroes hiervan. Nijpels, samson, Klaver willen ons perse windmolensdoor de strot duwen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Willem hazenberg Jan W. 4 maanden geleden

      Gravatar for Willem hazenberg

      Samson , Nijpels en Wiebes zijn van het hoogeveen project al 6 maanden op de hoogte. Daarom staat waterstof ook in het klimaat akkoord.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Ben Koelman 5 maanden geleden

    Gravatar for Ben Koelman

    Ja, dat zou de oplossing zijn, hoeven we ook geen dure en bij productie en vernietigen vervuilende accu meer te produceren, thuis de auto tanken, ik zie wel een positieve ontwikkeling!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Ben Koelman 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      ik zie ook veel voordelen, een zo goedkope energiebron als we met aardgas hadden krijgen we natuurlijk niet weer, de snoepjes zijn zo langzamerhand wel op...het is nu tijd voor de tandarts, maar een mooi gebit kunnen we houden. ( ook overdrachtelijk natuurlijk)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Ed Mulder Ben Koelman 60 dagen geleden

      Gravatar for Ed Mulder

      Thuis de auto tanken met waterstof zal niet zo snel gebeuren. De installatie die de benodigde vuldruk moet leveren kost nog al wat. Het is dan ook niet rendabel om zo'n installatie voor privé gebruik aan te schaffen. Ik zie meer in waterstof omzetting naar Methaangas (opslag beduidend goedkoper door minder strenge veiligheidseisen). Je zit alleen met het probleem van de calorische waarde. Die is 1/3 van aardgas. Je verbruik van methaangas zal dan zeker hoger zijn. Daarnaast zijn er de kosten van een installatie als je bijvoorbeeld off-grid wil. Ik weet niet of er al proef installaties zijn op dat gebied. Een vraag waar ik graag een antwoord op zou willen hebben is: Hoeveel m3 waterstofgas kan je met bijvoorbeeld 1 Megawatt elektriciteit produceren?

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Ben Koelman 22 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Mulder,

      Het heeft even geduurd, sorry hiervoor. Het gezegde luidt: beter laat dan nooit.

      Een typische elektrolysestack voor de productie van waterstof heeft een capaciteit van 4,2 kWh/Nm3. Dus met 4,2 kW kun je 1 Nm3 waterstofgas produceren per uur. N staat voor Normaal: T = 0C en P = 1,0131e5 Pa. Met 1 MW is dat dan 238 Nm3 waterstofgas per uur.

      Omzetting via elektrolyse heeft een rendement tussen de 25% en 40%. Omzetting is zinvol bij aanbod van veel goedkope en duurzame elektriciteit.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • ARIE 5 maanden geleden

    Gravatar for ARIE

    Lijkt me prima. Onduidelijk hoeveel het gaat kosten voor de consument.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • ARIE van Dijk 5 maanden geleden

    Gravatar for ARIE van Dijk

    Lijkt me prima. Onduidelijk hoeveel het gaat kosten voor de consument.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert ARIE van Dijk 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      ik zie ook veel voordelen, een zo goedkope energiebron als we met aardgas hadden krijgen we natuurlijk niet weer, de snoepjes zijn zo langzamerhand wel op...het is nu tijd voor de tandarts, maar een mooi gebit kunnen we houden. ( ook overdrachtelijk natuurlijk)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Willem hazenberg ARIE van Dijk 4 maanden geleden

      Gravatar for Willem hazenberg

      Eerste data lijkt goed. Stuk goedkoper als all-electric met minder overlast. Eind 2019 komt detail rapport.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Andy 5 maanden geleden

    Gravatar for Andy

    Waterstof als het voldoende en goedkoop geleverd kan worden is het inderdaad een schone en praktische energiedrager omdat je dan ook je auto thuis kan tanken in plaats van elektrisch waar de infrastructuur niet op ingericht is.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Perry Ernest 5 maanden geleden

    Gravatar for Perry Ernest

    Waterstof intrigeert mij bijzonder. Straks mijn huis verwarmen met waterstof en mijn waterstofauto tanken met waterstof! Ik kan niet wachten! Laat de regering hier maar eens wat meer prioriteit aan geven! Als we toch minder CO2 moeten produceren dan maar zo snel mogelijk overstappen!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • bert Perry Ernest 5 maanden geleden

      Gravatar for bert

      ik zie ook veel voordelen, een zo goedkope energiebron als we met aardgas hadden krijgen we natuurlijk niet weer, de snoepjes zijn zo langzamerhand wel op...het is nu tijd voor de tandarts, maar een mooi gebit kunnen we houden. ( ook overdrachtelijk natuurlijk)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.