Stoken en koken met waterstof

Waterstof: het geheime wapen in de energietransitie

  • 14/01/2019 11:08am
  • 117
  • 5 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

Voor het eerst worden in Nederland cv-ketels op waterstof geplaatst. Een belangrijke stap in de energietransitie. Waterstof kan bijdragen aan een schone, duurzame energievoorziening. Wat is waterstof precies? Waarom is het veelbelovend? Maakt u er straks in úw huis gebruik van? 

Waar komt waterstof vandaan?

Waterstof is geen energiebron, zoals zon, wind of aardgas, maar een energiedrager. Voordat we het kunnen gebruiken, moeten we het éérst produceren. Dat kan bijvoorbeeld door waterstof te halen uit aardgas, maar daarbij komt CO2 vrij en dat willen we nu juist voorkomen. Door middel van een techniek die elektrolyse heet, is het ook mogelijk om waterstof te winnen uit water. Elektrolyse splitst het water in waterstof en zuurstof. Dat levert geen schadelijke uitstoot op, maar er is wel (veel) elektriciteit voor nodig. Als we er in slagen om die stroom op een duurzame manier op te wekken, bijvoorbeeld met wind- of zonne-energie, hebben we opnieuw een interessant alternatief voor fossiele brandstoffen. Naast zonnepanelen, windmolens en warmtepompen kan waterstof een rol spelen in een energievoorziening zonder CO2-uitstoot.

Waterstof kunnen we opslaan

Zonnepanelen en windturbines produceren elektriciteit, maar lang niet altijd op het moment dat bedrijven en consumenten die elektriciteit ook kunnen gebruiken. Zo hebben we in de wintermaanden veel behoefte aan energie, terwijl met name zonnepanelen juist in die periode maar weinig stroom leveren. Technieken waarmee we de elektriciteit simpel en efficiënt gedurende een aantal maanden kunnen opslaan hebben we nog niet. Het zou daarom wel eens heel interessant kunnen zijn om de elektriciteit van windmolens en zonnepanelen op grote schaal om te zetten in waterstof. Het grote voordeel van waterstof is namelijk dat we het, net als aardgas, wél vrij eenvoudig kunnen opslaan en vervoeren.

Gerelateerd
Zonnepanelen rendement

Hoe kunnen we overwinteren op zonne-energie?

Lees meer

Waterstof via het aardgasnet

Waterstof is een gas dat prima geschikt is als brandstof voor de cv-ketel. Ook koken met waterstof is technisch mogelijk. Maar als we het over de energietransitie hebben, is misschien wel het belangrijkste voordeel van waterstof dat de benodigde infrastructuur er al ligt. De afgelopen zestig jaar hebben we in heel Nederland een omvangrijk aardgasnet aangelegd. Dat netwerk is fijnmazig en verkeert nog in uitstekende conditie. Enkele kleine aanpassingen zijn voldoende om het te kunnen gebruiken voor het transport van waterstof. Komt de productie van waterstof eenmaal op gang, dan is het dus een koud kunstje om het in uw woning te krijgen.

Voor waterstof is een andere ketel nodig

Mocht er straks waterstof door de gasleiding stromen, dan kan de cv-ketel in uw woning niet van het ene op het andere moment overstappen van aardgas op waterstof. Voor waterstof is een andere brander nodig. Dit zal in de meeste gevallen betekenen dat u uw huidige cv-ketel moet vervangen. Is die eenmaal in huis, dan kunnen de bestaande leidingen en radiatoren blijven werken zoals ze dat nu ook doen.

Proef in Rotterdam

In Rotterdam gaat in maart van dit jaar een proef van start met twee verschillende waterstofketels. In een appartementencomplex in de deelgemeente Rozenburg gaan de ketels een aantal woningen voorzien van warmte en warm water. Zijn de ervaringen van de bewoners positief, dan komt de toepassing van waterstof in woningen weer een stapje dichterbij. Vooral in oudere wijken is het soms onmogelijk of onbetaalbaar om huizen afdoende te isoleren. Verwarming met behulp van een warmtepomp is in zulke gevallen geen serieuze optie. Waterstof via het bestaande gasnet kan dan een oplossing zijn waardoor de investering in de woningen zelf overzichtelijk blijft.

Maakt waterstof het isoleren van huizen overbodig?

Het is heel goed mogelijk dat waterstof een belangrijke vervanger van aardgas wordt. Maar net als aardgas is waterstof niet gratis. Het opwekken van de duurzame energie die ervoor nodig is, kost geld. En het transport van waterstofgas naar uw woning ook. Betaalt u straks meer voor een kubieke meter waterstof dan nu voor aardgas? Dat is een vraag waarop het antwoord nog niet te geven is. Maar ook in het waterstoftijdperk (als dat er komt), zal uw energierekening aanzienlijk lager zijn als uw huis de warmte goed vasthoudt. Isoleren blijft dus één van de logische maatregelen om uw woning energiezuinig te maken.

Gerelateerd
Duurzaam investeren

Duurzaam investeren met uitzicht op een goed rendement

Lees meer

Hoe zouden we kunnen overstappen op waterstof?

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw is Nederland van wijk tot wijk overgestapt op aardgas. Het is goed denkbaar en technisch mogelijk dat ook een omschakeling naar waterstof op zo'n manier, stap voor stap, zal gebeuren. Voordat het zover is, hebben we fabrieken nodig die grote hoeveelheden waterstof gaan produceren én een enorm aantal windturbines en/of zonnepanelen om de elektriciteit op te wekken die voor de productie nodig is. Het distributienet is er al, in de vorm van het bestaande aardgasnet. De cv-installatie is in de meeste huizen ook al grotendeels aanwezig. De productie van waterstof zal waarschijnlijk de grootste uitdaging worden.

Waterstof is geen experiment

Kiezen we voor waterstof om mee te stoken en te koken, dan is dat zeker geen sprong in het duister. Waterstof wordt vooral in de industrie al veelvuldig als brandstof gebruikt. In de meeste gevallen is dat waterstof die gemaakt wordt door aardgas te splitsen. De productie ervan is dus nog niet duurzaam, maar als energiedrager heeft waterstof zich al ruimschoots bewezen. We weten wat we eraan hebben.

Wat kunnen we nog meer met waterstof?

Als de productie van waterstof eenmaal op gang komt, zijn de mogelijkheden groot. Zo kan de energie bijvoorbeeld worden gebruikt in brandstofcellen. Een brandstofcel levert op basis van waterstof elektriciteit en warmte aan de woning. Die elektriciteit is onder meer te gebruiken voor elektrische auto's en voor allerlei apparaten in en om het huis.

Is waterstof gevaarlijk?

Waterstof is een brandbaar en explosief gas. Maar dat geldt ook voor aardgas. Bij het installeren van waterstofketels zullen we zeker op de veiligheid moeten letten, zoals we dat nu ook al doen bij het installeren, onderhouden en controleren van cv-ketels op aardgas. Bijkomend voordeel van waterstof: bij de verbranding komt geen koolmonoxide vrij. 

Voor de liefhebbers van scheikunde: waterstof is atoom nummer één

Geen element kom je in ons universum zo vaak tegen als het waterstofatoom. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het in het scheikundig periodiek systeem atoomnummer 1 heeft gekregen. Waterstofatomen komen overigens niet in een geïsoleerde vorm voor; ze vormen altijd een verbinding met andere atomen. Twee waterstofatomen vormen samen het molecuul diwaterstof en dát bedoelen we wanneer wij het hebben over waterstof.

Wat is de energiebron van de toekomst?

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Rick 6 maanden geleden

    Gravatar for Rick

    Waarom zouden we onze huizen niet elektrisch kunnen verwarmen?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Rick 6 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste Rick,

      Wij hebben vorig jaar een artikel geschreven wat betreft het elektrische verwarmen van de woning. U kunt op de volgende link klikken voor meer informatie. https://www.feenstra.com/zorgelooswonen/elektrische-cv-ketel

      Wij volgen de ontwikkelingen aandachtig. U kunt zich voor onze nieuwsbrief inschrijven. https://www.feenstra.com/klantenservice/nieuwsbrief/inschrijven/ Zo houden wij u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • J. Hulshof 6 maanden geleden

    Gravatar for J. Hulshof

    Bovenstaande bewering "Het is dan ook niet verwonderlijk dat het (waterstof) in het scheikundig periodiek systeem atoomnummer 1 heeft gekregen" is niet juist. Het heeft niet er mee te maken dat het het meest voorkomende element in het heelal is, maar het lichtste element. Alle bekende scheikundige elementen staan vermeld in het Periodiek systeem der elementen (Mendelejev). Waterstof op nummer 1 dus, dan het daaropvolgend lichtste element helium op nummer 2, lithium op nummer 3, zuurstof bijvoorbeeld op nummer 8, etcetera. Verder is waterstof natuurlijk een zeer bruikbaar alternatief voor energieopslag uit elektriciteit, veel efficiënter en goedkoper dan b.v. de huidige accu's van elektrische auto's, waarvoor grondstoffen nodig zijn zoals lithium en kobalt, waarvan de voorraden op onze aarde niet eindeloos zijn.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • J. Hulshof 6 maanden geleden

    Gravatar for J. Hulshof

    Bovenstaande bewering "Het is dan ook niet verwonderlijk dat het (waterstof) in het scheikundig periodiek systeem atoomnummer 1 heeft gekregen" is niet juist. Het heeft niet er mee te maken dat het het meest voorkomende element in het heelal is, maar het lichtste element. Alle bekende scheikundige elementen staan vermeld in het Periodiek systeem der elementen (Mendelejev). Waterstof op nummer 1 dus, dan het daaropvolgend lichtste element helium op nummer 2, lithium op nummer 3, zuurstof bijvoorbeeld op nummer 8, etcetera. Verder is waterstof natuurlijk een zeer bruikbaar alternatief voor energieopslag uit elektriciteit, veel efficiënter en goedkoper dan b.v. de huidige accu's van elektrische auto's, waarvoor grondstoffen nodig zijn zoals lithium en kobalt, waarvan de voorraden op onze aarde niet eindeloos zijn.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • WAM van Loenen 6 maanden geleden

    Gravatar for WAM van Loenen

    Mijn gevoel zegt dat de ontwikkeling naar waar wij ons huis later mee moet gaan verwarmen er een zal zijn waarmee door Shell, Eneco, Essent, de VVD, en consorten, veel te verdienen moet zijn. M.a.w, het is niet zeker dat de beste oplossing het wordt. De keuze zal niet per definitie in het belang van de burger zijn. Genoemde club promoot nog steeds het vol leggen van je dak om vervolgens binnenkort op te houden met salderen. M.a.w, zij gaan goedkoop stroom innemen bij burgers en vervolgens duur verkopen. Bij het verhaal over hoe snel je de kosten voor aanschaf van panelen eruit hebt laten ze het stoppen met salderen in 2021 buiten beschouwing. Ik vermoed dat wij burgers bij de keuze waar we op gaan verwarmen en koken ook weer de melkkoeien voor de 'machtigen' moeten worden.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • G.R. van Beenen 6 maanden geleden

    Gravatar for G.R. van Beenen

    Dit lijkt te mooi om waar te zijn maar toch...het is waar. H2 is DE brandstof van de toekomst. Zowel thuis als op het werk, maar ook voor het vervoer. Alle vervoer. En...waterstof is onbeperkt voorradig. Dus laten we ons hierop concentreren en alle andere mogelijkheden vergeten. Ja toch?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Han 6 maanden geleden

    Gravatar for Han

    OP zich lijkt een transitie naar H2 een goed idee, maar er ziet nog wel een implementatie probleempje aan. Zelfs als je stapsgewijs, wijk voor wijk, overstapt, zal iedereen daar gelijktijdig een ketel moeten hebben die op H2 werkt. Leuk voor de installateurs, maar lijkt me dat je niet iedereen kunt dwingen om die investering te doen. Of is het mogelijk dual systemen te ontwikkelen die beide aankunnen, of bestaande ketels eenvoudig ombouwen? Probleem van isoleren bij een oud huis: je kunt altijd voorzetwanden plaatsen. Lijkt me een beetje onnozel om ons hele bestand aan historisch panden maar te gaan slopen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Kuipers 6 maanden geleden

    Gravatar for Kuipers

    Eindelijk een positief bericht over waterstof.
    Nu nog verder kijken naar de ervaringen in Duitsland !

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • J.M.Keijman 6 maanden geleden

    Gravatar for J.M.Keijman

    Als chemicus ben ik bekend met het verschil tussen aardgas en waterstofgas en onderschrijf de mogelijkheden en de voordelen van waterstofgas ter vervanging van aardgas , als er geen aardgas meer beschikbaar is .

    J.M.Keijman

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Martin Scherps 6 maanden geleden

    Gravatar for Martin Scherps

    Waterstof is meer toekomst dan welke andere energie dus zo snel mogelijk laten komen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Dill F. 6 maanden geleden

    Gravatar for Dill F.

    Prima initiatief. Was al bekend met dit idee, maar ben blij dat dit nu ook opgepakt wordt doir partijen die er toe doen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.