Stoken en koken met waterstof

Waterstof: het geheime wapen in de energietransitie

  • 14/01/2019 11:08am
  • 135
  • 5 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

Voor het eerst worden in Nederland cv-ketels op waterstof geplaatst. Een belangrijke stap in de energietransitie. Waterstof kan bijdragen aan een schone, duurzame energievoorziening. Wat is waterstof precies? Waarom is het veelbelovend? Maakt u er straks in úw huis gebruik van? 

Waar komt waterstof vandaan?

Waterstof is geen energiebron, zoals zon, wind of aardgas, maar een energiedrager. Voordat we het kunnen gebruiken, moeten we het éérst produceren. Dat kan bijvoorbeeld door waterstof te halen uit aardgas, maar daarbij komt CO2 vrij en dat willen we nu juist voorkomen. Door middel van een techniek die elektrolyse heet, is het ook mogelijk om waterstof te winnen uit water. Elektrolyse splitst het water in waterstof en zuurstof. Dat levert geen schadelijke uitstoot op, maar er is wel (veel) elektriciteit voor nodig. Als we er in slagen om die stroom op een duurzame manier op te wekken, bijvoorbeeld met wind- of zonne-energie, hebben we opnieuw een interessant alternatief voor fossiele brandstoffen. Naast zonnepanelen, windmolens en warmtepompen kan waterstof een rol spelen in een energievoorziening zonder CO2-uitstoot.

Gerelateerd
CO2 uitstoot

CO2 uitstoot

Lees meer

Waterstof kunnen we opslaan

Zonnepanelen en windturbines produceren elektriciteit, maar lang niet altijd op het moment dat bedrijven en consumenten die elektriciteit ook kunnen gebruiken. Zo hebben we in de wintermaanden veel behoefte aan energie, terwijl met name zonnepanelen juist in die periode maar weinig stroom leveren. Technieken waarmee we de elektriciteit simpel en efficiënt gedurende een aantal maanden kunnen opslaan hebben we nog niet. Het zou daarom wel eens heel interessant kunnen zijn om de elektriciteit van windmolens en zonnepanelen op grote schaal om te zetten in waterstof. Het grote voordeel van waterstof is namelijk dat we het, net als aardgas, wél vrij eenvoudig kunnen opslaan en vervoeren.

Gerelateerd
Zonnepanelen rendement

Hoe kunnen we overwinteren op zonne-energie?

Lees meer

Waterstof via het aardgasnet

Waterstof is een gas dat prima geschikt is als brandstof voor de cv-ketel. Ook koken met waterstof is technisch mogelijk. Maar als we het over de energietransitie hebben, is misschien wel het belangrijkste voordeel van waterstof dat de benodigde infrastructuur er al ligt. De afgelopen zestig jaar hebben we in heel Nederland een omvangrijk aardgasnet aangelegd. Dat netwerk is fijnmazig en verkeert nog in uitstekende conditie. Enkele kleine aanpassingen zijn voldoende om het te kunnen gebruiken voor het transport van waterstof. Komt de productie van waterstof eenmaal op gang, dan is het dus een koud kunstje om het in uw woning te krijgen.

Voor waterstof is een andere ketel nodig

Mocht er straks waterstof door de gasleiding stromen, dan kan de cv-ketel in uw woning niet van het ene op het andere moment overstappen van aardgas op waterstof. Voor waterstof is een andere brander nodig. Dit zal in de meeste gevallen betekenen dat u uw huidige cv-ketel moet vervangen. Is die eenmaal in huis, dan kunnen de bestaande leidingen en radiatoren blijven werken zoals ze dat nu ook doen.

Proef in Rotterdam

In Rotterdam gaat in maart van dit jaar een proef van start met twee verschillende waterstofketels. In een appartementencomplex in de deelgemeente Rozenburg gaan de ketels een aantal woningen voorzien van warmte en warm water. Zijn de ervaringen van de bewoners positief, dan komt de toepassing van waterstof in woningen weer een stapje dichterbij. Vooral in oudere wijken is het soms onmogelijk of onbetaalbaar om huizen afdoende te isoleren. Verwarming met behulp van een warmtepomp is in zulke gevallen geen serieuze optie. Waterstof via het bestaande gasnet kan dan een oplossing zijn waardoor de investering in de woningen zelf overzichtelijk blijft. 

Maakt waterstof het isoleren van huizen overbodig?

Het is heel goed mogelijk dat waterstof een belangrijke vervanger van aardgas wordt. Maar net als aardgas is waterstof niet gratis. Het opwekken van de duurzame energie die ervoor nodig is, kost geld. En het transport van waterstofgas naar uw woning ook. Betaalt u straks meer voor een kubieke meter waterstof dan nu voor aardgas? Dat is een vraag waarop het antwoord nog niet te geven is. Maar ook in het waterstoftijdperk (als dat er komt), zal uw energierekening aanzienlijk lager zijn als uw huis de warmte goed vasthoudt. Isoleren blijft dus één van de logische maatregelen om uw woning energiezuinig te maken.

Gerelateerd
Duurzaam investeren

Duurzaam investeren met uitzicht op een goed rendement

Lees meer

Hoe zouden we kunnen overstappen op waterstof?

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw is Nederland van wijk tot wijk overgestapt op aardgas. Het is goed denkbaar en technisch mogelijk dat ook een omschakeling naar waterstof op zo'n manier, stap voor stap, zal gebeuren. Voordat het zover is, hebben we fabrieken nodig die grote hoeveelheden waterstof gaan produceren én een enorm aantal windturbines en/of zonnepanelen om de elektriciteit op te wekken die voor de productie nodig is. Het distributienet is er al, in de vorm van het bestaande aardgasnet. De cv-installatie is in de meeste huizen ook al grotendeels aanwezig. De productie van waterstof zal waarschijnlijk de grootste uitdaging worden.

Waterstof is geen experiment

Kiezen we voor waterstof om mee te stoken en te koken, dan is dat zeker geen sprong in het duister. Waterstof wordt vooral in de industrie al veelvuldig als brandstof gebruikt. In de meeste gevallen is dat waterstof die gemaakt wordt door aardgas te splitsen. De productie ervan is dus nog niet duurzaam, maar als energiedrager heeft waterstof zich al ruimschoots bewezen. We weten wat we eraan hebben.

Wat kunnen we nog meer met waterstof?

Als de productie van waterstof eenmaal op gang komt, zijn de mogelijkheden groot. Zo kan de energie bijvoorbeeld worden gebruikt in brandstofcellen. Een brandstofcel levert op basis van waterstof elektriciteit en warmte aan de woning. Die elektriciteit is onder meer te gebruiken voor elektrische auto's en voor allerlei apparaten in en om het huis.

Gerelateerd
Toekomst is elektrisch

Brandstofcel: wat kan er niet en wat kan er wel?

Lees meer

Is waterstof gevaarlijk?

Waterstof is een brandbaar en explosief gas. Maar dat geldt ook voor aardgas. Bij het installeren van waterstofketels zullen we zeker op de veiligheid moeten letten, zoals we dat nu ook al doen bij het installeren, onderhouden en controleren van cv-ketels op aardgas. Bijkomend voordeel van waterstof: bij de verbranding komt geen koolmonoxide vrij. 

Voor de liefhebbers van scheikunde: waterstof is atoom nummer één

Geen element kom je in ons universum zo vaak tegen als het waterstofatoom. In het scheikundig periodiek systeem is waterstof atoomnummer 1. Waterstofatomen komen overigens niet in een geïsoleerde vorm voor; ze vormen altijd een verbinding met andere atomen. Twee waterstofatomen vormen samen het molecuul diwaterstof en dát bedoelen we wanneer wij het hebben over waterstof.

Wat is de energiebron van de toekomst?

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Ben 17 dagen geleden

    Gravatar for Ben

    Waterstof zou heel goed in de Sahara kunnen worden geproduceerd. Je bent dan wel afhankelijk van bepaalde landen maar dat ben je met olie en gas ook. Transport kan per schip naar de Eemshaven en de tankers kunnen op zichzelf ook op waterstof (brandstofcel) varen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Han Ben 17 dagen geleden

      Gravatar for Han

      Geen gek idee, behalve dat je weer afhankelijk bent van instabiele landen. Er zijn al zonnepanelen die waterstof kunnen maken, van opgewekte energie, die op dat moment niet nodig is. Zodoende kan een voorraadje worden aangelegd en s'avonds of in de in de wintermaanden weer worden gebruikt om stroom van te maken. Als het voorraadvat vol is dan kun je de stroom ook opslaan in de grote accu van je auto en indien nodig ook daar weer uit halen mocht het nodig zijn. Voorwaarden zijn natuurlijk wel dat er voldoende zonnepanelen zijn, voldoende groot voorraadvat voor waterstof en een grote accu, al dan niet in een elektrische auto.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Wilma 20 dagen geleden

    Gravatar for Wilma

    Waarom zet de regering niet in op dit geweldige alternatief voor aardgas i.p.v. zonnepanelen (onbetrouwbaar) en windmolens (landschapsvervuiling)? Ben het helemaal eens met Pieter Wiersma; maak haast met bouwen van 1 of 2 thoriumreactors, desnoods dwingen!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Pieter Wiersma 21 dagen geleden

    Gravatar for Pieter Wiersma

    Eerst Thorium reactor's bouwen 1 of 2 deze direct inschakelen voor waterstof productie .
    Maar probeer eerst maar eens de heren die fossielen brandstof oppompen te bewegen naar andere technieken .

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • ron 26 dagen geleden

    Gravatar for ron

    we moeten van fossiele brandstof af maar ik vind al die windmolenparken helemaal niks, wat carel Blumenstock opperde, thoriumreactor , klinkt goed, die enorme bedragen die worden uitgegeven aan windmolen kunnen we beter in waterstof investeren

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • K.de Vries 26 dagen geleden

    Gravatar for K.de Vries

    Waterstof is op de lange termijn de beste oplossing! Als het maar met zonne of windenergie gemaakt word en niet zoals het in de Botlek gebeurd.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Carel Blumenstock 29 dagen geleden

    Gravatar for Carel Blumenstock

    De benodigde energie kan ook door fusie worden geleverd. Denk met name aan thoriumreactoren waarvan er in Azie binnenkort een stuk of 40 operationeel worden (China, India). Als we met die energie de elektrolyse uitvoeren dan lossen we een hoop problemen van nu op.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • O.R. de Haan 45 dagen geleden

    Gravatar for O.R. de Haan

    Kan waterstofgas ook in tanks geleverd worden? Zoals wij bij de caravan gasflessen hebben? Zo ja dan zo een vooruitloper al een waterstofgasketel op flessengas kunnen laten werken.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Peter vd Wetering 52 dagen geleden

    Gravatar for Peter vd Wetering

    Voor zover ik weet stookten onze (groot)ouders stadsgas.
    Een mengsel van waterstof en koolmonoxide. Ik herinner me nog de ombouw naar het niet giftige aardgas.
    Hoe eenvoudig zou het zijn opnieuw om te bouwen naar het niet giftige waterstof.
    Leidingen en cv- installaties liggen al klaar.
    En het kan wijk voor wijk worden uitgevoerd, net als toen.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • B. Boxman 53 dagen geleden

    Gravatar for B. Boxman

    Ik ben al veel langer enthousiast over de mogelijkheden van waterstof, mits gemaakt uit water d.m.v. groene energie.
    Helaas zijn echter artikelen hierover nogal slordig geschreven, hap-snap losse informatiestukjes. Wel correct elk op zich, maar zonder duidelijke samenhang.
    Uw artikel is gelukkig een goede uitzondering: een rechtlijnig, logisch opgebouwd en vrij compleet overzicht. Chapeau !

    Overigens wil ik aanvullend nog wijzen op een onderbelicht voordeel. Waterstof als energiedrager voegt bij gebruik netto geen (warmte)energie aan atmosfeer en water toe, wat met veel andere energiebronnen (verbranding; aardwarmte) wèl het geval is. De energie die bij gebruik van de waterstof in het milieu vrijkomt wordt immers vooraf, bij de aanmaak van die waterstof door de splitsing van water, al gecompenseerd doordat de voor de productie benodigde (groene!) energie eerst aan het milieu onttrokken is : dit is immers energie die door de zon oorspronkelijk aan de aarde toegevoegd is en die wij in wind-/water-/etc. centrales opvangen. Gebalanceerd dus !

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Maikel 58 dagen geleden

    Gravatar for Maikel

    Accus bij waterstoffietsen hoef je toch niet op teladen zoals bij e-fiets en die accu bij waterstoffiets waarom zijn ze er voor eigenlijk?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.