Brandstofcel: wat kan er niet en wat kan er wel?

Heeft uw nieuwe cv-ketel een brandstofcel?

  • 06/06/2019 11:00am
  • 27
  • 5 min.
  • Feenstra nieuwsredactie
  • 07/08/2019 10:22am

Vóór 2050 willen we van onze CO2-uitstoot af. Om dat voor elkaar te krijgen, is veel nieuwe technologie nodig. Met alleen zonnepanelen, windmolens en warmtepompen komen we er niet. Eén van de technieken die zouden kunnen bijdragen aan de energietransitie is de brandstofcel. Maar hoe werkt een brandstofcel eigenlijk? Wat hebben we aan een brandstofcel in huis? Kunnen we met een brandstofcel elektriciteit opwekken? Het huis verwarmen? Autorijden? En is een brandstofcel eigenlijk wel zo schoon? In dit artikel leest u over de voordelen en nadelen, mogelijkheden en onmogelijkheden van de brandstofcel. 

Wat is een brandstofcel?

De brandstofcel is een apparaat, waarin waterstof en zuurstof (of bijvoorbeeld een (bio-)gas) een chemische reactie met elkaar aangaan. Daarbij komt energie vrij in de vorm van elektriciteit (en warmte). Een brandstofcel is dus geen energiebron, maar een manier om de energie die is opgeslagen in bijvoorbeeld waterstof (de energiedrager) om te zetten in elektriciteit en warmte. Een brandstofcel in combinatie met een energiedrager is vergelijkbaar met een batterij of een accu, maar werkt net even anders. Ook in een batterij of accu vindt een chemische reactie plaats, maar omdat de energie erin is opgeslagen, heeft de batterij een beperkte capaciteit. Als een batterij of accu ‘op’ is, moet je die weggooien of opnieuw opladen. Dat geldt niet voor de brandstofcel. Aan een brandstofcel kun je namelijk steeds opnieuw een energiedrager toevoegen waarmee deze energie kan produceren. Zo is het keer op keer mogelijk om, bijvoorbeeld met zuurstof en waterstof, warmte en elektriciteit op te wekken. Een 'normale' elektrische auto moet van tijd tot tijd aan de oplader, maar een elektrische auto met een brandstofcel kunt u ‘gewoon’ weer voltanken. (En dan natuurlijk niet met benzine, maar bijvoorbeeld met waterstof.)

Gerelateerd
Waterstof

Stoken en koken met waterstof

Lees meer

Een brandstofcel thuis

Voor de brandstofcel zijn allerlei toepassingen in en om het huis denkbaar. Diverse fabrikanten experimenteren dan ook met brandstofcellen voor het produceren van elektriciteit (bijvoorbeeld voor warmtepompen) en warmte (voor tapwater). Zo’n apparaat heeft in de meeste gevallen een aansluiting op het aardgasnet en heeft ongeveer de omvang van een koelkast. Hoewel het rendement aantrekkelijk is, zijn de kosten van het toestel nog relatief hoog. Voorlopig zal het daarom nog wel even bij experimenten blijven. Op Ameland bijvoorbeeld, waar al sinds 2014 45 BlueGEN-brandstofcellen in bedrijf zijn, die worden gevoed met aardgas. Deze brandstofcellen produceren waterstof met behulp van (bio)gas en leveren vervolgens zowel elektriciteit als warmte. De brandstofcellen voorzien honderden woningen en horecabedrijven op het eiland van stroom en warm water. Feenstra is betrokken bij diverse projecten waarbij brandstofcellen de energie leveren, maar levert en onderhoudt (nog) géén brandstofcellen voor particulieren. Voorlopig doen we dat alleen nog op projectbasis voor bedrijven en andere organisaties.

Gerelateerd
Reductie van CO2

Stap 1 in de reductie van CO2: een goed advies

Lees meer

CO2-neutraal of toch niet?

Naast warmte en elektriciteit levert de reactie van waterstof en zuurstof ook een afvalproduct op: water! De brandstofcel stoot dus géén uitstoot CO2 uit. Dat betekent overigens niet dat alle brandstofcellen ‘schone’ energie leveren. Voor de productie van waterstof wordt nu nog vaak aardgas gebruikt, waarvan waterstof wordt afgesplitst. Bij dit proces komt CO2 vrij. Alleen wanneer we waterstof duurzaam produceren, bijvoorbeeld met behulp van zonne-energie of windenergie, werkt een brandstofcel CO2-neutraal. Tóch kan de brandstofcel ons nu al helpen om minder CO2 uit te stoten. Het grote voordeel is namelijk dat het rendement hoog is; een brandstofcel heeft voor dezelfde hoeveelheid energie minder aardgas of biogas nodig dan een traditionele cv-ketel die het gas verbrandt.

Het rendement van de brandstofcel

Tellen we de stroom en de warmte bij elkaar op, dan kan het rendement van een brandstofcel in het gunstigste geval oplopen tot zo’n 90%. Dat is een prima  score. Een elektriciteitscentrale die aardgas als brandstof gebruikt, komt namelijk niet verder dan een rendement van 60%. Betekenen zulke cijfers dat de brandstofcel kan uitgroeien tot de ster van de energietransitie? Ramon de Graaff, innovatiemanager bij Feenstra, denkt van niet.

We moeten de brandstofcel niet gaan zien als iets dat alle energie- en CO2-problemen oplost."

"Het is één van de middelen die we onderzoeken en waarmee we experimenteren. Zoals het er nu uitziet, kan de brandstofcel ons vooral helpen om gas op een heel efficiënte manier te gebruiken. Waterstof maakt het mogelijk om energie op te slaan en de brandstofcel is een handige manier om met die energie bijvoorbeeld elektriciteit op te wekken. Een belangrijk voordeel is dat je dat precies kunt doen wanneer je die elektriciteit nodig hebt. Je bent dus niet afhankelijk van de wind of de zon. Als we over een aantal jaren in staat zijn om op grote schaal waterstof te produceren met windmolens en zonnepanelen, vormen brandstofcellen een ideale manier om ervoor te zorgen dat we de energie op ieder moment kunnen gebruiken.”

Gerelateerd
Energietransitie kosten

Energietransitie: de balans tussen kosten en duurzaamheid

Lees meer

Een cv-ketel met een brandstofcel

Omdat de brandstofcel een hoog rendement haalt uit biogas of aardgas, ligt het voor de hand om een cv-ketel te maken waarin de brandstofcel voor de energie zorgt. De eerste modellen van zo’n apparaat zijn sinds kort inderdaad verkrijgbaar, maar de prijs is nog niet heel aantrekkelijk. De meeste deskundigen verwachten dat we de cv-ketel met brandstofcel voorlopig alleen in proefprojecten zullen tegenkomen.

Nu een nieuwe cv-ketel nodig? 

Brandstofcel in de auto

Met fossiele brandstoffen, zoals diesel en benzine, wekken we door verbranding warmte op. Met zuigers en cilinders zetten we die warmte om in beweging. Daarbij gaat veel energie verloren. Het hoge rendement van de brandstofcel is dan ook heel interessant voor de auto-industrie. Er zijn al verschillenden elektrische auto’s verkrijgbaar die hun energie niet uit het stopcontact halen maar uit een brandstofcel. Waterstof tanken gaat sneller dan het opladen van een elektrische auto. Een nadeel is dat er in Europa nog maar weinig tankstations zijn waar waterstof verkrijgbaar is. Bovendien geldt ook hier dat de gemiddelde auto met een brandstofcel (‘fuel cell’) nog altijd een stuk duurder is dan een model met een benzine- of dieselmotor.

Gerelateerd
Zuinig stoken

Fossiele brandstoffen

Lees meer

Brandstofcel? Niks nieuws.

Is de brandstofcel een recente innovatie met futuristische trekjes? Welnee! De techniek is al bijna 200 jaar oud. De eerste brandstofcel werd in 1838 door Christian Friedrich Schönbein in elkaar geknutseld. Als brandstof gebruikte hij steenkool, dus naar onze huidige maatstaven was de uitvinding niet erg duurzaam. Elektriciteit opwekken door een chemische reactie van waterstof en zuurstof leek misschien een veelbelovend idee, maar in de loop van de jaren bleek dat andere uitvindingen, zoals de elektrogenerator en de batterij, een stuk eenvoudiger toepasbaar waren. De brandstofcel kwam voor het eerst weer serieus in beeld als energievoorziening voor het Apollo-ruimtevaartprogramma van de NASA. Sinds de jaren tachtig van de twintigste eeuw is de brandstofcel ook weer in opmars als energietechnologie voor aardbewoners.  

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • WB de Haan 2 maanden geleden

    Gravatar for WB de Haan

    grote multinationals zoals honda en generol moters. op waterstof te laten rijden dit is gedeeltelijk gelukt technisch gezien . maar de prijs van waterstof. gaf ze de nekslag

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • WB de Haan 2 maanden geleden

    Gravatar for WB de Haan

    l leg eens uit bang voor de werkeijkheid ?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • WB de Haan 2 maanden geleden

    Gravatar for WB de Haan

    waar om niet?????

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Alex 10 maanden geleden

    Gravatar for Alex

    Op een Belgische universiteit hebben ze zonnepanelen ontwikkeld die waterstof produceren. Zelfs in de expirimentele opstelling is het al mogelijk om met een paar cellen een auto vort te laten bewegen. Energiemaatschappijen zijn natuurlijk helemaal niet geinteresseerd in dit soort ontwikkelingen, dat levert ze geen geld op.Zet de overheid onder druk om dit soort ontwikkelingen verder te laten onderzoeken. Waterstof is immers de toekomst voor duurzame energue zonder uitstoot. Ook voor verwarming van woningen. Laat het aardgesnet dan ook bestaan, het is fijnmazig en kan worden aangepast voor waterstofgas.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Marc 10 maanden geleden

    Gravatar for Marc

    Jammer dat er voor het produceren van groene waterstof alleen maar over zone- en windenergie wordt gesproken, het kan nl ook met kernenergie.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Dick van Bruchem 10 maanden geleden

    Gravatar for Dick van Bruchem

    Ik lees in de reakties dat er nogal wat lezers zijn die meer gedetailleerd willen weten hoe een Brandstofcel werkt. Lees hiertoe op Wikipedia - Brandstofcel. Zeer informatief !

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Cor van Beusekom 10 maanden geleden

    Gravatar for Cor van Beusekom

    Er wordt hier ook weer over een warmtepomp gesproken, maar ik meen ergens gelezen te hebben, dat je het daarmee tot maximaal 20 graden kunt verwarmen. Voor 80-ers zoals wij is dat niet warm genoeg.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Cor van Beusekom 9 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Van Beusekom,

      Warmtepompen kunnen tot 50 graden verwarmen. Bij een laag temperatuur afgifte, zoals bijvoorbeeld vloerverwarming is dat zeker voldoende. Met een warmtepomp kunt u comfortabel genieten van warmte in de woning.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Jan 10 maanden geleden

    Gravatar for Jan

    In de aanhef van het artikel schrijft u wel: "Maar hoe werkt een brandstofcel eigenlijk? " maar toch lees ik nergens hoe het werkt. U schrijft wel wát het is en wat het dóet, maar niet hoe zo'n cel nou precies werkt. Een illustratie met een schema van de werking zou al een verbetering zijn.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Wout Deelen 10 maanden geleden

    Gravatar for Wout Deelen

    Is het mogelijk om met behulp van zonnepanelen zelf waterstof te maken?
    Dit dan op te slaan, en eventueel gebruiken met behulp van brandstofcel ,of gewoon in de aangepaste cv ketel

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Evert de Bruin Wout Deelen 24 dagen geleden

      Gravatar for Evert de Bruin

      Als je waterstof bindt aan een drager, zoals met H2 fuel, is dat probleem opgelost. Voordeel, je kan tot twee maal zoveel waterstof opslaan, zonder zware tank.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Wout Deelen 9 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Deelen,

      Technisch gezien behoort het tot de mogelijkheden. Echter is dit in een experimentele fase en maakt het nog geen onderdeel uit van de oplossingen voor de markt en daarom biedt Feenstra dit niet aan.

      Mocht u hier in geïnteresseerd zijn blijf ons platform volgen, maar ook de fabrikanten die hier actief mee bezig zijn.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Martijn Geel Wout Deelen 10 maanden geleden

      Gravatar for Martijn Geel

      Er is nog geen materiaal gevonden dat GEEN waterstof doorlaat, dus na een week of drie is je waterstof weg! Dus in de zomer je tank vullen, en in de winter gebruiken is niet mogelijk.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Prosper de Bever 14 maanden geleden

    Gravatar for Prosper de Bever

    De tekst 'Deze brandstofcellen produceren waterstof met behulp van (bio)gas en leveren vervolgens zowel elektriciteit als warmte.' is mij niet duidelijk. Deze brandstofcellen werken dus niet met een reactie van waterstof en zuurstof, maar met een reactie van (bio)gas en een andere stof. Tot zover duidelijk. Maar vervolgens wordt gemeld dat er waterstof wordt geproduceerd. Dat zal dan het gevolg zijn van die reactie met (bio)gas, maar wat gebeurt er dan met die waterstof? Een volgende brandstofcel?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Prosper de Bever 14 maanden geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer, mevrouw de Bever,

      Hartelijk dank voor uw bericht. Bedankt voor uw scherpe reactie. Inmiddels hebben wij de tekst aangepast. Nogmaals dank.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.