We moeten het (ook) hebben over kernenergie

Kernenergie: taboe?

"We moeten het hebben over... hou je vast... kernenergie." Met die woorden begon Arjen Lubach op 4 november 2018 het slot-item van zijn televisieprogramma Zondag met Lubach. Ik zette me schrap voor een ouderwetse VPRO-tirade over de nadelen en gevaren van kernenergie, maar dat pakte heel anders uit. In twintig minuten tijd legde Lubach glashelder uit waarom we kernenergie uit de taboesfeer moeten halen. Een absolute aanrader, voor tegenstanders én voorstanders van kernenergie. 

Kernenergie, feiten en emoties

Laat ik vooropstellen dat ik mijzelf niet zie als voorstander of tegenstander van kernenergie. Waar ik zeker wél een voorstander van ben is een goed gesprek. Ook een stevige discussie vind ik prima en daarin is wat mij betreft ook ruimte voor emoties. Maar als het aankomt op het maken van keuzes, vind ik dat we dat vooral moeten doen op basis van feiten. Wel of geen kernenergie? Laten we de voordelen en nadelen helder en eerlijk naast elkaar zetten.

Kernenergie is proven technology

Als er geen klimaatprobleem zou zijn, veroorzaakt door onze CO2-uitstoot, was kernenergie waarschijnlijk geen optie. Maar dat probleem is er wél, de impact op de maatschappij is groot en met de schade die we nu aanrichten zadelen we ook de volgende generaties op. Dat betekent dat we van alle alternatieven de mogelijkheden en risico's op zijn minst serieus tegen elkaar moeten afwegen. Dus ook van kernenergie. Het oplossen van het klimaatprobleem met isolatie, warmtepompen, zonnepanelen en windmolens is een interessante en veilige route, maar wel een heel lange. Daarnaast zijn er nieuwe technieken, zoals brandstofcellen en de toepassing van waterstof, die hoopgevend zijn, maar zichzelf nog niet hebben bewezen. Kernenergie is proven technology. Als je nu een nieuwe kerncentrale bouwt, kun je precies uitrekenen hoeveel CO2-neutrale energie dat in de toekomst oplevert.

Gerelateerd
Waterstof

Stoken en koken met waterstof

Lees meer

Ongelukken met kerncentrales

Veel mensen zijn bang voor kernenergie en dat is heel begrijpelijk. Ongelukken met kerncentrales, met name in Tsjernobyl en Fukushima, hebben ernstige gevolgen gehad, die nog heel lang zichtbaar en merkbaar zijn. Tegelijkertijd moeten we vaststellen dat die ongelukken ons ook weer veel hebben geleerd over de manier waarop je kerncentrales moet bouwen. Bovendien: hoe erg de kernrampen die we hebben gehad ook waren, er staat tegenover dat bij de productie van aardolie, steenkool en gas in de loop van de tijd veel méér slachtoffers zijn gevallen. Denk alleen maar aan de talloze mijnrampen en lekkende olietankers. Daar komen mensen, milieu en natuur ook bepaald niet ongeschonden uit.

Gerelateerd
Zuinig stoken

Fossiele brandstoffen

Lees meer

Kernafval

Als je nadenkt over kernenergie, moet je je zorgen maken over het kernafval. Kies je voor het opwekken van elektriciteit in kerncentrales, dan moet je goed en verstandig omgaan met het nucleaire afval. Het is krankzinnig dat we jarenlang kernafval in krakkemikkige vaten in de oceaan hebben gedumpt. Dat gebeurt niet meer en het afval wordt nu op een veilige en verantwoorde manier opgeslagen. Maar laten we niet vergeten dat fossiele brandstoffen, die we nu massaal gebruiken, óók heel veel afval met zich meebrengen. Dat heet CO2 en dat dumpen we dagelijks in de atmosfeer. Ook daarvan zijn de gevolgen langdurig. Je kunt je afvragen wat erger is: de snelle opwarming van de aarde of de risico's die horen bij het opslaan van kernafval.

Hou je vast

Doen we niets of te weinig aan de opwarming van het klimaat, dan nemen we enorme risico's. We kunnen het ons niet meer veroorloven om bepaalde CO2-neutrale opties buiten beschouwing te laten, omdat ze emoties oproepen. Dus inderdaad: we moeten het (ook) hebben over... hou je vast ... kernenergie.

De voor- en nadelen van kernenergie

John van den Dungen

Meer van John van den Dungen

— Manager Smarthome

John van den Dungen is manager Smarthome bij Feenstra. In deze rol is hij nadrukkelijk bezig te onderzoeken hoe bestaande diensten van beveiliging, ventilatie en centrale verwarming te combineren zijn tot slimme diensten waar het leven van Feenstra klanten een stukje mooier door wordt. John is getrouwd met Gemma en vader van Dione en Jolein. Hij is geïnteresseerd in duurzaamheid en in het dagelijks leven loopt hij hard en fietst in de bergen.

John van den Dungen

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Bart Boxman 3 maanden geleden

    Gravatar for Bart Boxman

    Tja, wat de meesten even vergeten is het feit dat verbranding van kolen ook radioactief afval levert. En die verbrandingsassen hebben we minder goed opgeslagen dan afval van kernreactoren (eigenlijk: gewoon niet opgeslagen...).
    Bekijk dit wetenschappelijk artikel maar eens. Als je even Googelt [ radioactief + afval ] dan vind je legio meer wetenschappelijke artikelen hierover, ook meer recente dan het onderstaande.
    https://www.scientificamerican.com/article/coal-ash-is-more-radioactive-than-nuclear-waste/
    Wat dat betreft lijkt mij het afvalprobleem van kerncentrales wat overdreven, in verhouding. Een kernexplosie of een 'meltdown' van zo'n centrale willen we natuurlijk niet, maar tegenwoordig zijn er diverse inherent veilige constructies.
    Het probleem is wel dat het bouwen van een kerncentrale zo veel tijd kost; tijd die wij - helaas - m.i. niet echt hebben... Waren we maar eerder begonnen i.p.v. het probleem te negeren en het erover nadenken steeds weer voor ons uit te schuiven!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bas Gresnigt Bart Boxman 2 maanden geleden

      Gravatar for Bas Gresnigt

      Je SA artikel is misleidend: "the fly ash .... carries into the surrounding environment 100 times more radiation than a nuclear power plant producing the same amount of energy."!

      De "as" van kerncentrales, kernafval, bevat miljoenen keer meer radio-activiteit en wordt om die reden zorgvuldig apart bewaard. Niet in de omgeving verspreid. Als dat wel zou gebeuren dan krijgen we exclusie zones (waar niemand gezond blijft als hij er blijft wonen) zoals bij Fukushima en Chernobyl...

      De suggestie wordt gewekt dat de as van kolenverbranding radio-actiever zou zijn dan kolen zelf. Dat kan niet omdat je met verbranding op temperaturen tot 2000°C geen enkele kernsplijting tot stand kunt brengen...
      De radio-activiteit komt omdat er enig uranium en/of thorium in kolen zit. De hoeveelheid daarvan is hier zo gering dat er geen sprake is van verhoogde radio-activiteit. Dus wordt de as van kolen voor allerlei doeleinden gebruikt (wegen, etc)...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bas Gresnigt 2 maanden geleden

    Gravatar for Bas Gresnigt

    De historische kans dat een kern reactor zijn leven eindigt in een ontploffing met een grote exclusie zone (ter grootte provincie Zeeland, bij verkeerde wind incl. Rotterdam) is maar liefst 1% (kern reactor draait 45jaar, er zijn er 4 ontploft in 18.000 draai-jaren). Indertijd is een kans van minder dan eens in 1miljoen jaar toegezegd...
    De kosten worden dan gesocialiseerd (burger + overheid). Immers de kernenergie wet beperkt de aansprakelijkheid van een kerncentrale tot 1,2miljard, terwijl de schade bij Fukushima ~€500miljard en stijgend is. Ondanks dat daar de wind steeds direct naar zee waaide. Dat betekent dat we hier richting >€1.000miljard moeten rekenen (aannemende dat de nieuwe ook in Zeeland komt te staan).

    De nieuwe ontwerpen (EPR, AP1000) zijn wel een factor 10 veiliger, hopen we.
    Dan nog vind ik een kans van 1 promille op een ongeluk waardoor ons hele landje kreupel wordt, veel te hoog!


    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bas Gresnigt 2 maanden geleden

    Gravatar for Bas Gresnigt

    Ook normaal functionerende kerncentrales en bovengrondse kernafval opslag- en verwerkingsinstallaties verspreiden zodanige hoge radio-activiteit dat de genen van babies die binnen 40km van zo'n installatie worden verwekt significant meer beschadigd blijken te zijn.
    Voor een toelichtende presentatie met de metingen rond opslag plaatsen: http://goo.gl/RzZwcV
    Duitsland sloot 'dry cask' opslag Gorleben terwijl die ~€100miljoen kostende opslag faciliteit nog voor 70% leeg was, toen due diligence onderzoek zelfs grotere genetische schade aantrof.
    Een foto van Gorleben: https://uploads.disquscdn.com/images/caf69f9b4fe76a5974a8c7aa3d34db57356869aff36ad4aa5a377926b97f71c9.gif

    Natuurlijk verspreiden ook kerncentrales (incl. ons Borssele) dergelijke DNA beschadigende straling tot op 40km afstand: http://goo.gl/p0aUGk

    Waarom zouden we ons nageslacht belasten met slechter DNA voor een methode om elektriciteit te produceren die veel duurder (2- 5 keer) is dan wind+zon+opslag (opslag in de vorm van hernieuwbaar gas in zoutkoepels of lege aardgasvelden, wanneer er overproductie is)??

    Het voorbereiden en bouwen van een nieuwe kerncentrale kost bovendien ~20jaar zoals recente kerncentrales laten zien. Dan produceren wind+zon allang >60% van onze elektriciteit en is er gedurende 3 maanden per jaar sprake van overproductie waardoor de prijs dan <1cnt/KWu is.
    Die kerncentrale kan in 2040 op geen enkele wijze economisch draaien.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • B. Boxman Bas Gresnigt 2 maanden geleden

      Gravatar for B. Boxman

      Mijn verwijzing betrof alléén de straling die uittreed vanuit reactoren zelf. Vergeleken daarmee geeft vliesas uit kolenverbranding, volgens het geciteerde artikel (zoals ook vele andere) een hogere belasting, juist doordat die vliegas - zoals u zelf ook al opmerkte - over de omgeving verspreid wordt in tegenstelling van de afvalproducten van de kerncentrale. Die laastste worden inderdaad zorgvuldig apart gehouden en veilig (?- hoopt men...) elders opgeslagen.

      Ik ontken zeker niet dat de opslag van kernafval problematisch is, noch dat de bij een ramp vrijkomende straling c.q. giftige stoffen zeker véél belastender zullen zijn dan de straling uit vliegas. De kosten zullen inderdaad astronomisch zijn !

      Aanvullend - nu we het toch over stralingsbelasting uit de omgeving hebben - wil ik er even op wijzen dat niet alleen kolen, en dus de vliegas na verbranding, straling afgeven; ook rotsen en grond bevatten veelal radioactieve elementen. In landen zoals Frankrijk is daardoor in veel streken de natuurlijke achtergrondstraling sowieso al hoger dan die uit een kerncentrale !

      Wat betreft de straling uit vliegas: die as is wat overblijft wanneer de kolen verbrand zijn en is als zodanig veel kleiner in volumen dan de oorspronkelijke kolen. De radioactieve elementen zijn niet verbrand, en zijn in die as dus veel sterker geconcentreerd. Dáárdoor is die as radioactiever (naar volumen) dan de kolen, niet door enige vorm van kernsplijting...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • B. Boxman Bas Gresnigt 2 maanden geleden

      Gravatar for B. Boxman

      Nog even dit: ik ben zeker NIET voor het bouwen van kerncentrales, ook al zijn die procesmatig volgens tegenwoordige ontwerpen inherent stukken veiliger dan de oude. U heeft zeker gelijk dat zulke bouw gewoon veel en veel teveel tijd gaat kosten.
      Ik ben daarentegen een vervente voorstander van de waterstofeconomie. En daarnaast ook van sommige vormen van 'blauwe energie', zoals energiewinning uit het potentiaalverschil van zout- vs. zoetwater, over een membraan. Niet uit stuwdammen met krachtcentrales overigens: te milieubelastend.
      Maar dat houdt niet in dat ik zomaar meega met van alles wat er zoal - te pas en te onpas - tegen kernenergie beweerd wordt.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bas Gresnigt Bas Gresnigt 2 maanden geleden

      Gravatar for Bas Gresnigt

      Ik had uw verwijzing ook zo begrepen. Jammer dat SA speculaties publiceert (met een suggestie van feiten) van het bekende kernenergie lab ORNL:"the scientists estimated radiation exposure around the coal plants"..

      Je stelt: "vliegas - zoals u zelf ook al opmerkte - over de omgeving verspreid wordt". Dat heb ik niet opgemerkt. Lees mijn reactie.
      Sinds decennia wordt alle vliegas, e.a. uitgefilterd met o.a. centrifugaal filters.

      In mijn reactie staan links naar PPT's met links naar metingen die significante genetische schade rond kerncentrales (tot op 40km) laten zien.
      Geen stralingsmetingen aan vliegas gezien. Zeker geen indicaties dat er sprake zou zijn van genetische schade...

      De verhoogde achtergrond straling in de wijk Talesh Mahalleh in Ramsar, Iran (straling daar gem. ~6mSv/jr, hier ~2mSv/jr) is bekend. Omdat daar maar 1200 mensen wonen is het statistisch onmogelijk om significante verhoging van het aantal kanker gevallen aan te tonen. Wel hogere DNA afwijkingen:
      https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21894441 en bloedafwijkingen:
      https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15063540

      Leven in gebieden met hogere achtergrond straling zoals Tibet en N.Guinea, leidt ook tot veelmannerij. Er worden daar immers veel meer mannen dan vrouwen geboren omdat mannelijk DNA kleiner is en dus minder kans maakt dodelijk te worden getroffen door een stralingsdeeltje.

      De straling van vliegas is dus afhankelijk van de plek waar die kolen worden gewonnen. Er zijn bij mijn weten geen stralingsmeters rond kolen of vliegas opslagplaatsen...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.