We moeten het (ook) hebben over kernenergie

Kernenergie: taboe?

"We moeten het hebben over... hou je vast... kernenergie." Met die woorden begon Arjen Lubach op 4 november 2018 het slot-item van zijn televisieprogramma Zondag met Lubach. Ik zette me schrap voor een ouderwetse VPRO-tirade over de nadelen en gevaren van kernenergie, maar dat pakte heel anders uit. In twintig minuten tijd legde Lubach glashelder uit waarom we kernenergie uit de taboesfeer moeten halen. Een absolute aanrader, voor tegenstanders én voorstanders van kernenergie. 

Kernenergie, feiten en emoties

Laat ik vooropstellen dat ik mijzelf niet zie als voorstander of tegenstander van kernenergie. Waar ik zeker wél een voorstander van ben is een goed gesprek. Ook een stevige discussie vind ik prima en daarin is wat mij betreft ook ruimte voor emoties. Maar als het aankomt op het maken van keuzes, vind ik dat we dat vooral moeten doen op basis van feiten. Wel of geen kernenergie? Laten we de voordelen en nadelen helder en eerlijk naast elkaar zetten.

Kernenergie is proven technology

Als er geen klimaatprobleem zou zijn, veroorzaakt door onze CO2-uitstoot, was kernenergie waarschijnlijk geen optie. Maar dat probleem is er wél, de impact op de maatschappij is groot en met de schade die we nu aanrichten zadelen we ook de volgende generaties op. Dat betekent dat we van alle alternatieven de mogelijkheden en risico's op zijn minst serieus tegen elkaar moeten afwegen. Dus ook van kernenergie. Het oplossen van het klimaatprobleem met isolatie, warmtepompen, zonnepanelen en windmolens is een interessante en veilige route, maar wel een heel lange. Daarnaast zijn er nieuwe technieken, zoals brandstofcellen en de toepassing van waterstof, die hoopgevend zijn, maar zichzelf nog niet hebben bewezen. Kernenergie is proven technology. Als je nu een nieuwe kerncentrale bouwt, kun je precies uitrekenen hoeveel CO2-neutrale energie dat in de toekomst oplevert.

Gerelateerd
Waterstof

Stoken en koken met waterstof

Lees meer

Ongelukken met kerncentrales

Veel mensen zijn bang voor kernenergie en dat is heel begrijpelijk. Ongelukken met kerncentrales, met name in Tsjernobyl en Fukushima, hebben ernstige gevolgen gehad, die nog heel lang zichtbaar en merkbaar zijn. Tegelijkertijd moeten we vaststellen dat die ongelukken ons ook weer veel hebben geleerd over de manier waarop je kerncentrales moet bouwen. Bovendien: hoe erg de kernrampen die we hebben gehad ook waren, er staat tegenover dat bij de productie van aardolie, steenkool en gas in de loop van de tijd veel méér slachtoffers zijn gevallen. Denk alleen maar aan de talloze mijnrampen en lekkende olietankers. Daar komen mensen, milieu en natuur ook bepaald niet ongeschonden uit.

Gerelateerd
Zuinig stoken

Fossiele brandstoffen

Lees meer

Kernafval

Als je nadenkt over kernenergie, moet je je zorgen maken over het kernafval. Kies je voor het opwekken van elektriciteit in kerncentrales, dan moet je goed en verstandig omgaan met het nucleaire afval. Het is krankzinnig dat we jarenlang kernafval in krakkemikkige vaten in de oceaan hebben gedumpt. Dat gebeurt niet meer en het afval wordt nu op een veilige en verantwoorde manier opgeslagen. Maar laten we niet vergeten dat fossiele brandstoffen, die we nu massaal gebruiken, óók heel veel afval met zich meebrengen. Dat heet CO2 en dat dumpen we dagelijks in de atmosfeer. Ook daarvan zijn de gevolgen langdurig. Je kunt je afvragen wat erger is: de snelle opwarming van de aarde of de risico's die horen bij het opslaan van kernafval.

Hou je vast

Doen we niets of te weinig aan de opwarming van het klimaat, dan nemen we enorme risico's. We kunnen het ons niet meer veroorloven om bepaalde CO2-neutrale opties buiten beschouwing te laten, omdat ze emoties oproepen. Dus inderdaad: we moeten het (ook) hebben over... hou je vast ... kernenergie.

De voor- en nadelen van kernenergie

John van den Dungen

Meer van John van den Dungen

— Manager Smarthome

John van den Dungen is manager Smarthome bij Feenstra. In deze rol is hij nadrukkelijk bezig te onderzoeken hoe bestaande diensten van beveiliging, ventilatie en centrale verwarming te combineren zijn tot slimme diensten waar het leven van Feenstra klanten een stukje mooier door wordt. John is getrouwd met Gemma en vader van Dione en Jolein. Hij is geïnteresseerd in duurzaamheid en in het dagelijks leven loopt hij hard en fietst in de bergen.

John van den Dungen

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Hans Kerkhoff 4 dagen geleden

    Gravatar for Hans Kerkhoff

    Zolang kernfusie nog niet op kleine schaal haalbaar is hebben we kernenergie nodig als overbrugging.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • WAM 33 dagen geleden

    Gravatar for WAM

    Natuurlijk hebben we er eventueel echt alles voor over om onze ongebreidelde opmaak en consumptie cultuur in stand te houden. Inleveren op luxe vliegvakanties, verspilling, vlees eten, CO2 voetafdruk, willen we niet. Daar hebben we zelfs energieopwekking met enorme risico's voor over. Met een hoeveelheid radioactief afval (en straling) op aarde wat, aan het oog onttrokken, zal groeien en groeien. Het (kern)energietarief betreft; die enorme kosten worden 40 jaar doorgeschoven bij het weer ontmantelen van de reactor, waar overigens nog eens massa's radioactief materiaal voor opgeborgen zal moeten worden. En grenzen houden daarbij niet op bij de securigheid in je eigen land. Ik geloof uitsluitend in een enorme omslag van leefwijze, en van hernieuwbare energie opwekking. In tijden van rampen (watersnood, tweede wereldoorlog) die meer zichtbaar en voelbaar zijn moeten en konden (onze voorouders) het ook, nu kunnen wij het ook!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Peter de Groot 36 dagen geleden

    Gravatar for Peter de Groot

    Het energie probleem is alleen op een verantwoorde wijze op te lossen door kerncentrales te bouwen. Bij de huidige derde generaties kerncentrales is het afval minder en voor een belangrijk deel weer inzetbaar. Bij de vierde generaties is dit nog beter. Het proces om kernafval opnieuw in te zetten is al uit de zestiger jaren bekend. Er werd toen aan gewerkt in Petten. China past dit nu toe.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • P luijbregts 36 dagen geleden

    Gravatar for P luijbregts

    Helemaal eens met Bth. Dit is de enige oplossing die er is. Zolang onze milieu goeroe Jesse Klaver zelf 3 mondjes moet voeden vrees ik dat ook hij e in een utopie leeft.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Peter 36 dagen geleden

    Gravatar for Peter

    Laten we vol gaan voor waterstof, zonne en wind energie. En stoppen met die rare focus op CO2 alleen. Het milieu probleem gaat niet alleen over CO2, er is meer waste, maar ook over eerlijker verdeling van rijkdom en middelen. Die Dagobert ducks in de US hebben veel te veel vergaard.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Jos Timmerman 36 dagen geleden

    Gravatar for Jos Timmerman

    Kernenergie is niet rendabel, zie : https://reneweconomy.com.au/nuclear-energy-is-never-profitable-new-study-slams-nuclear-power-business-case-49596/

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • MteE 39 dagen geleden

    Gravatar for MteE

    Als je bij de feiten wil blijven, moet je niet beweren dat de klimaatverandering door onze CO2 uitstoot komt

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • BTh MteE 39 dagen geleden

      Gravatar for BTh

      voorlaatste zin: "... wat de aarde niet aan kan, zal afnemen."

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • BTh MteE 39 dagen geleden

      Gravatar for BTh

      De klimaatverandering komt in de basis van alles maar door één probleem. Een probleem dat de kongsi van politici en grootkapitaal zoveel mogelijk onder de pet houden omdat de enige echte oplossing tot vermindering van omzet, winst, belastingopbrengst en... macht leidt. Al sinds de eerste footprint studies rond het begin van deze eeuw, waar een aantal Westerse universiteiten, o.a. ook onze eigen Universiteit Wageningen, aan mee hebben gedaan, is het duidelijk dat ons relatief kleine planeet aarde maximaal ca. 3 miljard mensen aan kan. Ieder mens moet eten, drinken, wonen, reizen, enz., enz. en er moet (lees: 'kan') gedurende zijn leven een mega hoeveelheid producten voor hem worden geproduceerd (= omzet = winst = belastingopbrengst = macht). De huidige ca. 7 miljard mensen zijn er meer dan twee maal te veel en dat kan de aarde, en daarmee het milieu en het klimaat van de aarde, van geen kanten aan. Wat we ook doen aan z.g. ‘klimaatplannen’. Het is dweilen met alle kranen wagenwijd open. Er is niet eens zo heel veel visie op de komende 10 tot 20 jaar voor nodig om te begrijpen dat de enige oplossing die het huidige leven op aarde in stand kan houden, het sluiten van de kranen is. In plaats van de huidige, schrik niet, ruim 200.000 mensen die er PER DAG op aarde bijkomen (73 miljoen per jaar!!) moeten we naar drastische geboortebeperking, maximaal 2 kinderen per man/vrouw. Twee mensen laten dan dus twee kinderen achter. Door de leeftijdstoename stijgt de overbevolking dan nog wel een beetje door, maar deze oplossing zou voor het voortbestaan van de mensheid een extreem belangrijke eerste stap in de goede richting zijn. Op den duur zullen steeds meer mensen inzicht krijgen in welke existentiële bedreigingen de mensheid boven het hoofd hangen door de overbevolking met miljarden, en dan zullen die mensen automatisch voor het op de wereld brengen van één (of geen) kind gaan kiezen. Geboortebeperking is op allerlei vredelievende manieren te bewerkstelligen, variërend van belastingheffingen op een derde en daarna volgend kind tot en met een bonus op sterilisatie na het tweede kind. EN natuurlijk niet te vergeten, wereldwijde voorlichting, tegen de zin van de kongsi, over wat er met ons mensen op deze aarde aan de hand is.
      Belastingheffing op een derde en daarna volgend kind is voor veel mensen misschien nog even moeilijk om het in de juiste context te kunnen plaatsen, maar in principe is het heel goed vergelijkbaar met de langzaam maar zeker steeds meer opkomende heffingen op de uitstoot van milieuschadelijke stoffen tijdens de ontelbare productieprocessen op aarde. Wat we moeten leren inzien is dat alleen door een langzame afname van de huidige ruim 3 miljard mensen die de aarde niet aan kan, het aantal productieprocessen, bouwprocessen, brandstof verbruik in huis en in het (vlieg)verkeer, enz., enz., zal afnemen en daarmee, en alleen daarmee, de uitstoot van alles wat de aarde niet kan zal afnemen. Niet door heffingen, het maakt alle productie duurder, maar niet of nauwelijks minder.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bas Gresnigt 4 maanden geleden

    Gravatar for Bas Gresnigt

    Ook normaal functionerende kerncentrales en bovengrondse kernafval opslag- en verwerkingsinstallaties verspreiden zodanige hoge radio-activiteit dat de genen van babies die binnen 40km van zo'n installatie worden verwekt significant meer beschadigd blijken te zijn.
    Voor een toelichtende presentatie met de metingen rond opslag plaatsen: http://goo.gl/RzZwcV
    Duitsland sloot 'dry cask' opslag Gorleben terwijl die ~€100miljoen kostende opslag faciliteit nog voor 70% leeg was, toen due diligence onderzoek zelfs grotere genetische schade aantrof.
    Een foto van Gorleben: https://uploads.disquscdn.com/images/caf69f9b4fe76a5974a8c7aa3d34db57356869aff36ad4aa5a377926b97f71c9.gif

    Natuurlijk verspreiden ook kerncentrales (incl. ons Borssele) dergelijke DNA beschadigende straling tot op 40km afstand: http://goo.gl/p0aUGk

    Waarom zouden we ons nageslacht belasten met slechter DNA voor een methode om elektriciteit te produceren die veel duurder (2- 5 keer) is dan wind+zon+opslag (opslag in de vorm van hernieuwbaar gas in zoutkoepels of lege aardgasvelden, wanneer er overproductie is)??

    Het voorbereiden en bouwen van een nieuwe kerncentrale kost bovendien ~20jaar zoals recente kerncentrales laten zien. Dan produceren wind+zon allang >60% van onze elektriciteit en is er gedurende 3 maanden per jaar sprake van overproductie waardoor de prijs dan <1cnt/KWu is.
    Die kerncentrale kan in 2040 op geen enkele wijze economisch draaien.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bas Gresnigt Bas Gresnigt 4 maanden geleden

      Gravatar for Bas Gresnigt

      Ik had uw verwijzing ook zo begrepen. Jammer dat SA speculaties publiceert (met een suggestie van feiten) van het bekende kernenergie lab ORNL:"the scientists estimated radiation exposure around the coal plants"..

      Je stelt: "vliegas - zoals u zelf ook al opmerkte - over de omgeving verspreid wordt". Dat heb ik niet opgemerkt. Lees mijn reactie.
      Sinds decennia wordt alle vliegas, e.a. uitgefilterd met o.a. centrifugaal filters.

      In mijn reactie staan links naar PPT's met links naar metingen die significante genetische schade rond kerncentrales (tot op 40km) laten zien.
      Geen stralingsmetingen aan vliegas gezien. Zeker geen indicaties dat er sprake zou zijn van genetische schade...

      De verhoogde achtergrond straling in de wijk Talesh Mahalleh in Ramsar, Iran (straling daar gem. ~6mSv/jr, hier ~2mSv/jr) is bekend. Omdat daar maar 1200 mensen wonen is het statistisch onmogelijk om significante verhoging van het aantal kanker gevallen aan te tonen. Wel hogere DNA afwijkingen:
      https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21894441 en bloedafwijkingen:
      https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15063540

      Leven in gebieden met hogere achtergrond straling zoals Tibet en N.Guinea, leidt ook tot veelmannerij. Er worden daar immers veel meer mannen dan vrouwen geboren omdat mannelijk DNA kleiner is en dus minder kans maakt dodelijk te worden getroffen door een stralingsdeeltje.

      De straling van vliegas is dus afhankelijk van de plek waar die kolen worden gewonnen. Er zijn bij mijn weten geen stralingsmeters rond kolen of vliegas opslagplaatsen...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • B. Boxman Bas Gresnigt 4 maanden geleden

      Gravatar for B. Boxman

      Nog even dit: ik ben zeker NIET voor het bouwen van kerncentrales, ook al zijn die procesmatig volgens tegenwoordige ontwerpen inherent stukken veiliger dan de oude. U heeft zeker gelijk dat zulke bouw gewoon veel en veel teveel tijd gaat kosten.
      Ik ben daarentegen een vervente voorstander van de waterstofeconomie. En daarnaast ook van sommige vormen van 'blauwe energie', zoals energiewinning uit het potentiaalverschil van zout- vs. zoetwater, over een membraan. Niet uit stuwdammen met krachtcentrales overigens: te milieubelastend.
      Maar dat houdt niet in dat ik zomaar meega met van alles wat er zoal - te pas en te onpas - tegen kernenergie beweerd wordt.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • B. Boxman Bas Gresnigt 4 maanden geleden

      Gravatar for B. Boxman

      Mijn verwijzing betrof alléén de straling die uittreed vanuit reactoren zelf. Vergeleken daarmee geeft vliesas uit kolenverbranding, volgens het geciteerde artikel (zoals ook vele andere) een hogere belasting, juist doordat die vliegas - zoals u zelf ook al opmerkte - over de omgeving verspreid wordt in tegenstelling van de afvalproducten van de kerncentrale. Die laastste worden inderdaad zorgvuldig apart gehouden en veilig (?- hoopt men...) elders opgeslagen.

      Ik ontken zeker niet dat de opslag van kernafval problematisch is, noch dat de bij een ramp vrijkomende straling c.q. giftige stoffen zeker véél belastender zullen zijn dan de straling uit vliegas. De kosten zullen inderdaad astronomisch zijn !

      Aanvullend - nu we het toch over stralingsbelasting uit de omgeving hebben - wil ik er even op wijzen dat niet alleen kolen, en dus de vliegas na verbranding, straling afgeven; ook rotsen en grond bevatten veelal radioactieve elementen. In landen zoals Frankrijk is daardoor in veel streken de natuurlijke achtergrondstraling sowieso al hoger dan die uit een kerncentrale !

      Wat betreft de straling uit vliegas: die as is wat overblijft wanneer de kolen verbrand zijn en is als zodanig veel kleiner in volumen dan de oorspronkelijke kolen. De radioactieve elementen zijn niet verbrand, en zijn in die as dus veel sterker geconcentreerd. Dáárdoor is die as radioactiever (naar volumen) dan de kolen, niet door enige vorm van kernsplijting...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bas Gresnigt 4 maanden geleden

    Gravatar for Bas Gresnigt

    De historische kans dat een kern reactor zijn leven eindigt in een ontploffing met een grote exclusie zone (ter grootte provincie Zeeland, bij verkeerde wind incl. Rotterdam) is maar liefst 1% (kern reactor draait 45jaar, er zijn er 4 ontploft in 18.000 draai-jaren). Indertijd is een kans van minder dan eens in 1miljoen jaar toegezegd...
    De kosten worden dan gesocialiseerd (burger + overheid). Immers de kernenergie wet beperkt de aansprakelijkheid van een kerncentrale tot 1,2miljard, terwijl de schade bij Fukushima ~€500miljard en stijgend is. Ondanks dat daar de wind steeds direct naar zee waaide. Dat betekent dat we hier richting >€1.000miljard moeten rekenen (aannemende dat de nieuwe ook in Zeeland komt te staan).

    De nieuwe ontwerpen (EPR, AP1000) zijn wel een factor 10 veiliger, hopen we.
    Dan nog vind ik een kans van 1 promille op een ongeluk waardoor ons hele landje kreupel wordt, veel te hoog!


    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Bart Boxman 5 maanden geleden

    Gravatar for Bart Boxman

    Tja, wat de meesten even vergeten is het feit dat verbranding van kolen ook radioactief afval levert. En die verbrandingsassen hebben we minder goed opgeslagen dan afval van kernreactoren (eigenlijk: gewoon niet opgeslagen...).
    Bekijk dit wetenschappelijk artikel maar eens. Als je even Googelt [ radioactief + afval ] dan vind je legio meer wetenschappelijke artikelen hierover, ook meer recente dan het onderstaande.
    https://www.scientificamerican.com/article/coal-ash-is-more-radioactive-than-nuclear-waste/
    Wat dat betreft lijkt mij het afvalprobleem van kerncentrales wat overdreven, in verhouding. Een kernexplosie of een 'meltdown' van zo'n centrale willen we natuurlijk niet, maar tegenwoordig zijn er diverse inherent veilige constructies.
    Het probleem is wel dat het bouwen van een kerncentrale zo veel tijd kost; tijd die wij - helaas - m.i. niet echt hebben... Waren we maar eerder begonnen i.p.v. het probleem te negeren en het erover nadenken steeds weer voor ons uit te schuiven!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Bas Gresnigt Bart Boxman 4 maanden geleden

      Gravatar for Bas Gresnigt

      Je SA artikel is misleidend: "the fly ash .... carries into the surrounding environment 100 times more radiation than a nuclear power plant producing the same amount of energy."!

      De "as" van kerncentrales, kernafval, bevat miljoenen keer meer radio-activiteit en wordt om die reden zorgvuldig apart bewaard. Niet in de omgeving verspreid. Als dat wel zou gebeuren dan krijgen we exclusie zones (waar niemand gezond blijft als hij er blijft wonen) zoals bij Fukushima en Chernobyl...

      De suggestie wordt gewekt dat de as van kolenverbranding radio-actiever zou zijn dan kolen zelf. Dat kan niet omdat je met verbranding op temperaturen tot 2000°C geen enkele kernsplijting tot stand kunt brengen...
      De radio-activiteit komt omdat er enig uranium en/of thorium in kolen zit. De hoeveelheid daarvan is hier zo gering dat er geen sprake is van verhoogde radio-activiteit. Dus wordt de as van kolen voor allerlei doeleinden gebruikt (wegen, etc)...

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.