Duurzaam energie produceren met een goed gevoel

Alles wat u (misschien) nog niet wist over zonnepanelen

  • 08/08/2019 2:18pm
  • 8
  • 8 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

Met zonnepanelen beperkt u het gebruik van fossiele brandstoffen. U bespaart op uw energiekosten en u helpt het milieu. Maar krijgt u wel écht een goed gevoel van uw zonnepanelen? Wat zijn de risico’s bij het installeren? Hoe eerlijk en duurzaam is de productie van uw zonnepanelen? En op welke dagen is uw rendement het hoogst? Alles wat u (misschien) nog niet wist over zonnepanelen, vindt u hier. 

Ieder jaar miljoenen nieuwe zonnepanelen

Voor niets gaat de zon op. Dat betekent helaas niet dat zonnepanelen gratis zijn, maar ook in Nederland ontdekken steeds meer mensen (en bedrijven!) dat zonne-energie véél oplevert. Om te beginnen zijn zonnepanelen natuurlijk goed voor een lagere energierekening. Daarnaast is het pure winst dat u duurzame energie produceert. Het verbruik van zonnestroom levert geen CO2-uitstoot op en draagt dus niet bij aan de opwarming van de aarde. Logisch dus dat het aantal zonnepanelen al jaren toeneemt. Sterker nog: de groei gaat steeds sneller.

Het onderzoeksbureau Dutch New Energy Research weet te melden dat woningeigenaren en bedrijven in 2018 samen ruim vier miljoen zonnepanelen lieten installeren. En in 2019 komen er nog eens bijna zeven miljoen bij! Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was aan het begin van 2019 het totale vermogen van de Nederlandse zonnepanelen gegroeid tot 4.400 megawatt. Een jaar eerder was dat nog maar 2.900 megawatt.

Wanneer is het rendement het hoogst?

In Nederland beleven we de warmste dagen meestal in de maanden juni, juli en augustus. In die periode is het ook lang licht en dat betekent dat zonnepanelen iedere dag veel tijd hebben om energie op te wekken. De zon komt eind juni al vóór half zes in de ochtend op en gaat pas na tien uur 's avonds onder. In de zomermaanden is de opbrengst dan ook vrijwel altijd het hoogst. Maar tropische temperaturen, daar zit de eigenaar van zonnepanelen eigenlijk niet op te wachten. In het paneel wordt zonlicht namelijk omgezet in elektrische stroom. En dat proces verloopt bij hoge temperaturen net iets minder goed dan wanneer het wat koeler is.

In de cellen van een zonnepaneel maakt het zonlicht elektronen los, die door hun beweging elektrische stroom gaan vormen. Als de temperatuur oploopt, gaan de elektronen steeds wilder door elkaar heen bewegen. Daardoor neemt de elektrische geleiding af en wekken de cellen minder stroom op. Wanneer het buiten 30 graden is, kan de temperatuur van de zonnepanelen zelf stijgen tot wel 60 graden. De opbrengst loopt dan dus iets terug, maar het is ook weer niet zo dat uw zonnepanelen op een tropisch warme dag nauwelijks meer iets opleveren. Integendeel. Berekeningen laten zien dat zonnepanelen bij een temperatuur van 30 graden nog altijd zo'n 95% van het maximale rendement leveren.

De beste dag voor een zonnepaneel

Dus: wat is de best denkbare dag voor een zonnepaneel? De maximale opbrengst op één dag is te verwachten wanneer het op 21 juni (de langste dag van het jaar) onbewolkt is bij een graad of twintig. Staat er dan ook nog een verkoelend briesje, dan zitten we helemáál goed. In de praktijk komen zulke dagen meestal vooral wat vroeger in het jaar voor. Hoewel de dagen dan nog iets minder lang zijn, is de productie van zonnepanelen bijna altijd het hoogst in de maand mei.

Gerelateerd
Zonnepanelen opbrengst

Haal meer uit uw zonnepanelen

Lees meer

Waar is een zonnepaneel van gemaakt?

In vrijwel alle zonnepanelen die op de Nederlandse daken te vinden zijn, zitten zonnecellen die gebruikmaken van silicium. Silicium is een halfgeleider. Dat is een stof die elektriciteit isoleert, maar onder bepaalde omstandigheden ook kan isoleren. Die dubbele eigenschap is nodig om elektrische energie te winnen uit zonlicht. Hoewel silicium niet giftig of gevaarlijk is, zijn er ook nadelen. Zo is het zuiver maken van silicium een kostbaar proces dat bovendien vrij veel energie vraagt. Om die reden wordt er al jaren gewerkt aan ‘organische’ zonnecellen. Daarin is het silicium vervangen door polymeren; dat zijn moleculen die onder meer worden gebruikt voor het maken van kunststoffen. Het is de bedoeling dat deze zonnecellen flexibeler én minder duur zijn dan de cellen die nu in zonnepanelen zitten. De ontwikkeling van organische zonnecellen is veelbelovend, maar voorlopig zullen we het met silicium moeten doen.

Wat is het verschil tussen fotovoltaïsche en thermische zonnepanelen?

Als we het over zonnepanelen hebben, bedoelen we vrijwel altijd fotovoltaïsche (pv-)panelen. Zulke panelen wekken alleen elektriciteit op. Thermische zonnepanelen (ook bekend als zonnecollectoren) produceren warmte, die gebruikt wordt om water te verwarmen. Hybride panelen zijn een combinatie van een zonnecollector en een pv-paneel. Heel geschikt voor wie weinig dakoppervlakte heeft, maar wel ongeveer twee keer zo duur als gewone zonnepanelen.

Hoe duurzaam is de productie van zonnepanelen?

Silicium wordt gemaakt van kwartszand. Om dat te zuiveren en vervolgens geschikt te maken voor het gebruik in zonnecellen, is energie nodig. Veel zonnepanelen zijn afkomstig uit China, waar het overgrote deel van de elektriciteit afkomstig is van kolengestookte centrales. Geen duurzame energie dus. Zowel in China als in andere landen wordt gewerkt aan schonere productiemethoden, maar het zal nog jaren duren voordat zonnepanelen volledig duurzaam geproduceerd worden. Voor het transport van zonnepanelen (in veel gevallen van China naar Europa) zijn containerschepen nodig. Die zijn de afgelopen jaren steeds duurzamer geworden, maar CO2-neutraal varen ze natuurlijk nog niet.

Gerelateerd
Energietransitie Windmolen energieneutraal

Wat betekent CO2-neutraal?

Lees meer

De energie-terugverdientijd is nog geen twee jaar

Hoewel de productie en het transport van zonnepanelen onvermijdelijk voor CO2-uitstoot zorgen, levert u met zonnepanelen tóch een bijdrage aan een beter milieu. De gemiddelde energie-terugverdientijd is voor zonnepanelen namelijk minder dan twee jaar. Anders gezegd: wanneer een zonnepaneel twee jaar op uw dak ligt, heeft u dezelfde hoeveelheid elektriciteit opgewekt die nodig was om het paneel te maken en te transporteren. Vanaf dat moment produceert u dus écht duurzame energie – en dat voor een periode van zeker 25 jaar. Die energie-terugverdientijd is de afgelopen jaren snel korter geworden. Dat is vooral te danken aan het verbeterde rendement. Moderne zonnepanelen produceren veel meer elektriciteit dan pakweg vijftien jaar geleden.

(Voor alle duidelijkheid: de energie-terugverdientijd is niet hetzelfde als de economische terugverdientijd. De economische terugverdientijd is de periode die u nodig heeft om uw investering in geld terug te verdienen in de vorm van de besparing op uw elektriciteitsrekening. De economische terugverdientijd is zeven à acht jaar.)

Zonnepanelen en arbeidsomstandigheden

In Nederland zijn we gewend aan fatsoenlijke arbeidsomstandigheden. Voor veiligheid en gezondheid gelden duidelijke regels, minderjarigen mogen alleen onder bepaalde voorwaarden werken en werkgevers betalen een redelijk salaris. Helaas zijn de arbeidsvoorwaarden niet overal op de wereld zo goed geregeld als hier. Uitbuiting en kinderarbeid zijn in te veel landen nog aan de orde van de dag. Zo nu en dan wordt de productie van zonnepanelen in verband gebracht met zulke wantoestanden. Het is niet eenvoudig om daarover in het algemeen informatie te geven. Gaat u zonnepanelen aanschaffen, dan is het goed om uw leverancier te vragen waar de zonnepanelen vandaan komen. Diverse leveranciers laten onder meer met keurmerken zien dat hun zonnepanelen onder eerlijke arbeidsomstandigheden zijn geproduceerd.

Feenstra en Vattenfall stellen duidelijke eisen

Feenstra en het moederbedrijf Vattenfall eisen van de leveranciers van zonnepanelen dat zij erop toezien dat de productie van de zonnepanelen op een veilige, eerlijke en verantwoorde manier plaatsvindt. De eisen houden onder meer in dat de producerende bedrijven geen gebruik maken van kinderarbeid en zorgvuldig omgaan met de schaarse grondstoffen. Voor grootschalige projecten met zonnepanelen inspecteert Vattenfall zelf de productie- en arbeidsomstandigheden ter plaatse.

Gerelateerd
Zonne energie door zonnepanelen

Hebben zonnepanelen ook nadelen?

Lees meer

Waarom worden zonnepanelen in de haven gecontroleerd?

Zonnepanelen hebben een lange levensduur; de meeste leveranciers hebben het over termijnen van 25 tot zelfs 40 jaar. Om die te kunnen garanderen is het van belang dat zonnepanelen zo kort mogelijk na de productiedatum worden geïnstalleerd. De kwaliteit van de zonnecellen neemt namelijk vanaf het moment van fabricage langzaam maar zeker af, óók als de panelen verpakt zijn in een container. Feenstra en Vattenfall verlangen daarom van hun leveranciers dat zij in de invoerhaven regelmatig de fabricagedatum van zonnepanelen controleren. Ieder zonnepaneel heeft een chip waarin die datum is vastgelegd.

Zonnepanelen recyclen

De meeste zonnepanelen in Nederland zijn pas enkele jaren oud. Met het inzamelen en afvoeren van gebruikte zonnepanelen hebben we dus nog maar weinig ervaring. Hetzelfde geldt voor het recyclen van de materialen die in de panelen verwerkt zijn, zoals silicium, zilver, glas en aluminium. Volgens Europese wetgeving zijn leveranciers verplicht om voor het afvoeren en verwerken van ieder elektrisch apparaat een bedrag te reserveren. Ook zonnepanelen vallen daaronder. Ondertussen wordt er door diverse organisaties nagedacht over de toekomst. Dat is maar goed ook, want door de enorme groei van zonne-energie is het onvermijdelijk dat we straks te maken krijgen met een flinke afvalstroom.

Wie is aansprakelijk voor schade of letsel?

Zonnepanelen installeren is geen doe-het-zelfklus. Een ervaren, gecertificeerd bedrijf weet hoe de panelen degelijk en veilig moeten worden bevestigd, geïnstalleerd en aangesloten. Bovendien werkt zo’n bedrijf met goede valbeveiliging. Een betrouwbare installateur van zonnepanelen is in het bezit van het  Zonnekeur. Dat is hét Nederlandse keurmerk voor zonne-energie. Bedrijven met het Zonnekeur werken goed en veilig. En gaat er tóch iets mis, dan kan zo’n bedrijf terugvallen op een verzekering. De bewoner is in zo’n geval dus niet aansprakelijk voor letsel of schade.

Hebben zonnepanelen regelmatig een schoonmaakbeurt nodig?

Zonnepanelen worden in de loop van de tijd vuil, net zoals daken en ramen. Omdat zonnepanelen een héél glad oppervlak hebben en altijd schuin staan, is een flinke regenbui in de meeste gevallen voldoende om ze weer helemaal schoon te krijgen. Onder normale omstandigheden heeft vuil dus niet of nauwelijks invloed op de stroomopbrengst. Zo lang het rendement van de zonnepanelen niet opvallend terugloopt, is het niet nodig (en niet verstandig!) om met emmer en spons het dak op te gaan. Zonnepanelen in de buurt van een sterk vervuilende industrie, dichtbij bomen of onder nestelende vogels, kunnen mogelijk wél met enige regelmaat een schoonmaakbeurt gebruiken. In dat geval is het aan te bevelen om een gespecialiseerd bedrijf in te schakelen, dat voorzichtig te werk gaat, over de juiste materialen beschikt en milde schoonmaakmiddelen gebruikt. Of schoonmaken werkelijk de moeite waard is, verschilt per situatie. Het is in ieder geval goed om vooraf uit te rekenen in hoeverre de vermoedelijke rendementswinst opweegt tegen de schoonmaakkosten.

Gerelateerd
Zonnepanelen reinigen

Zonnepanelen reinigen: besparing of verspilling?

Lees meer

Zonnepanelen op een monument

Huizen die officieel zijn aangewezen als waardevol monument, verdienen extra bescherming. De mogelijkheden om op zo'n gebouw zonnepanelen te plaatsen zijn dan ook beperkt. Toch is het onder bepaalde voorwaarden soms wél toegestaan. Bewoners van een monument die zonnepanelen op hun dak willen laten installeren, kunnen hun plannen het beste eerst voorleggen aan de gemeente.

Wat kan een Vereniging van Eigenaren met zonnepanelen?

De grote, vaak platte daken van flats en appartementengebouwen lenen zich uitstekend voor zonnepanelen. Maar de bewoners van een appartement of flat kunnen er niet op eigen houtje gebruik van maken. Willen ze zonnepanelen, dan zijn ze aangewezen op de Vereniging van Eigenaren. Via de VvE zijn er drie mogelijkheden om te profiteren van zonne-energie.

  1. De bewoners kopen hun eigen zonnepanelen. De VvE moet dan natuurlijk eerst besluiten dat de bewoners gebruik mogen maken van het dak. Iedere deelnemende bewoner krijgt een eigen omvormer en sluit de zonnepanelen aan op zijn of haar eigen meterkast.
  2. De VvE kan besluiten om bijvoorbeeld voor het stroomverbruik van de lift en  van de verlichting in entree, trappenhuis en andere gemeenschappelijke ruimten zonnepanelen te installeren.
  3. De VvE laat zonnepanelen op het dak plaatsen en verkoopt de geproduceerde stroom aan een energieleverancier. De bewoners kunnen deelnemen in de investering en profiteren van de opbrengst. 

Met zonnepanelen zelf energie opwekken

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • J.H. van der Duin 16 dagen geleden

    Gravatar for J.H. van der Duin

    kunnen zonnepanelen ook gekoppeld worden aan de cv-ketel? daardoor een lager gasverbruik en toch een behaaglijke warmte in huis.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • adkobbenhaegen 21 dagen geleden

    Gravatar for adkobbenhaegen

    Hoe zit het met teveel opgewekte energie c,q, stroom door zonnepanelen? En hoe wordt dit belastingtechnisch geregeld?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Ripperd 26 dagen geleden

    Gravatar for Ripperd

    Mooi duidelijk omschreven goed voor de leek

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Gerbert 26 dagen geleden

    Gravatar for Gerbert

    De meeste zonnepanelen worden geproduceerd in zwart of grijs.
    Bestaan er ook zonnepanelen in kleur? En wat zijn de ervaringen hiermee? Leveren die hetzelfde rendement op?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Danny Triki 27 dagen geleden

    Gravatar for Danny Triki

    Wat lees ik hier verkeerd aan?
    Dat is een stof die elektriciteit isoleert, maar onder bepaalde omstandigheden ook kan isoleren. ???

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Maris 27 dagen geleden

    Gravatar for Maris

    Ik ben geïnteresseerd in zonne-energie maar zou dan ook graag een accu erbij hebben zodat de energie opgeslagen kan worden en gebruikt kan worden bij stroomuitval als back-up. Pas dan zou ik overwegen om van het gas af te gaan.
    Zijn er al mogelijkheden die betaalbaar zijn?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Ab Biesenbeek 27 dagen geleden

    Gravatar for Ab Biesenbeek

    Ik heb een plat dak locatie 1602hc Houttuin 21 Enkhuizen.
    Ik wil graag in de toekomst 9 panelen 3 rijen van drie.
    Het dak is 5 mtr bij 9 mtr

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Jos Ab Biesenbeek 27 dagen geleden

      Gravatar for Jos

      Je kan deze vraag beter aan een zonnepaneel leverancier stellen. Hij komt dan kijken naar de mogelijkheden.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • vollebregt 27 dagen geleden

    Gravatar for vollebregt

    Silicium is een halfgeleider. Dat is een stof die elektriciteit isoleert, maar onder bepaalde omstandigheden ook kan isoleren.
    Wat bedoelt U hiermee? Isoleert, maar isoleren.

    En die irritante verwijzing naar de social media hoort toch op een andere plaats thuis. Net boven een aanvink vakje!!

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • vollebregt vollebregt 27 dagen geleden

      Gravatar for vollebregt

      Zo is het correct geformuleerd.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Nelissen vollebregt 27 dagen geleden

      Gravatar for Nelissen

      "" ...maar onder bepaalde omstandigheden ook kan geleiden." Gewoon een foutje in de tekst, maar zeker verwarrend als je niet op de hoogte bent.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.