Een kachel, kan dat nog?

Het nieuwe stoken

  • 16/07/2019 12:00pm
  • 10
  • 3 min.
  • Feenstra nieuwsredactie

De revival van de kachel lijkt in volle gang. Met z'n allen rond het haardvuur: gezellig! Maar is de kachel nog wel van deze tijd? Is er in een energiezuinige toekomst plaats voor zo'n ouderwets vuurtje midden in de kamer? Alles wat u moet weten over kachels en duurzaamheid.

Open haard

De oerkachel is natuurlijk een simpel open vuur, zoals we dat al eeuwen geleden in de keuken van veel huizen aantroffen, meestal onder de schouw. Onze min of meer moderne variant daarop is de open haard. Gezellig? Zeker. Maar niet erg efficiënt. Bijna alle warmte van een open vuur verdwijnt namelijk door de schoorsteen. En gezond is een open haard al helemáál niet. Bij de verbranding van het hout komt veel fijnstof vrij, zowel binnenshuis als buiten. Dat is voor niemand prettig en voor mensen met astmatische klachten kan het zelfs acute problemen opleveren.

Gerelateerd
Ventilatie raam

Twee tips tegen ongezonde lucht in huis

Lees meer

Houtkachel

Het rendement van de (gesloten) houtkachel is iets gunstiger dan dat van de open haard, maar efficiënt kunnen we het niet noemen. Bovendien heeft de houtkachel dezelfde nadelen: luchtvervuiling, stankoverlast en risico's voor de gezondheid. Als u een houtkachel gebruikt, is het belangrijk dat u de overlast voor uzelf en uw omgeving zoveel mogelijk beperkt. Dat heeft te maken met het soort hout dat u in de kachel legt, maar ook met het onderhoud van kachel en schoorsteen én de momenten waarop u stookt. De Rijksoverheid heeft tien praktische stooktips op een rijtje gezet.

Allesbrander

Ze zijn een tijdje populair geweest, maar gelukkig komen we ze steeds minder tegen; de allesbranders. Eigenlijk heten ze zo omdat ze geschikt zijn om zowel turf, steenkool als hout in te verbranden. Maar sommige mensen namen het wat ruimer en stopten er alles in wat maar enigszins wilde branden, met alle gevolgen van dien. Heeft u nog een allesbrander, dan is het in ieder geval verstandig om er alléén droog en onbewerkt hout in te stoken. Het verbranden van bewerkt hout (gelakt, gebeitst of geïmpregneerd), spaanplaat, multiplex, sloophout, papier, karton, plastic en ander afval is niet alleen slecht voor het milieu en voor de gezondheid, in Nederland is het zelfs verboden. Daar is een goede reden voor. Legt u zulke materialen in de allesbrander (of op het kampvuur), dan kunnen er gevaarlijke stoffen vrijkomen, zoals chloorverbindingen, benzeen en zware metalen.

Gerelateerd
Houtkachel Didier Falony

De houtkachel staat centraal

Lees meer

Pelletkachel

De pelletkachel is de laatste jaren flink in opmars. De trendy modellen, vaak in eigentijdse kleuren, helpen daar flink aan mee. Pellets zijn kleine stukjes geperst hout, meestal in de vorm van een kleine cilinder. In de verbrandingsruimte van de kachel zorgt een elektrische ontsteking ervoor dat de pellets ontbranden. Bij een gewone houtkachel verdwijnt een groot deel van de warmte door de schoorsteen naar buiten, maar een pelletkachel is een stuk efficiënter. Het verbrandingsproces is geautomatiseerd, zodat er weinig warmte verloren gaat. Het rendement van de meeste modellen ligt boven de 80%. Het is ook mogelijk om de pelletkachel te gebruiken als warmtebron voor de centrale verwarming. Met behulp van een water-warmtewisselaar, een circulatiepomp en een expansievat geeft de kachel zijn warmte dan af aan de radiatoren. In zo'n geval kan het rendement zelfs boven de 90% uitkomen. Mensen die graag vasthouden aan het stoken op hout, boeken dus wel een rendementswinst wanneer zij hun houtkachel vervangen door een moderne pelletkachel.

Overigens is een pelletkachel nog altijd minder efficiënt dan een moderne cv-ketel met hoog rendement. Een pelletkachel wordt vaak milieuvriendelijk en duurzaam genoemd, maar daar is niet iedereen het mee eens. Als alle pellets volledig van zaagsel en ander houtafval worden gemaakt, zou je de verbranding CO2-neutraal kunnen noemen. Maar het is de vraag of al dat houtafval dat nu naar de productie van pellets gaat, niet toch al op een efficiënte manier gebruikt zou worden, bijvoorbeeld in elektriciteitscentrales. De totale hoeveelheid hout die beschikbaar is voor het maken van pellets is nu eenmaal beperkt. Daar komt bij dat voor het produceren en vervoeren van de pellets (veel) fossiele brandstof nodig is. Een handige oplossing voor onze energievoorziening op de lange termijn is stoken met een pelletkachel dus zeker niet.

Hout is geen logische keuze

Gebruiken we hout als brandstof, dan is het in theorie mogelijk dat we daarmee per saldo geen CO2 uitstoten. Maar dan moeten we er wél zeker van zijn dat het hout afkomstig is uit bossen die duurzaam worden beheerd. Dat zijn bossen waarin niet méér hout gekapt wordt dan er aan nieuwe bomen wordt aangeplant. Zulke klimaatneutrale bossen zijn er helaas steeds minder. Daar komt nog bij dat het transport van hout, van het bos naar de kachel, eigenlijk niet op een duurzame manier mogelijk is. Jan Liefting, productmanager Warmte bij Feenstra, heeft over hout als brandstof dan ook een heldere mening: 

Met houtkachels en pelletkachels verbranden we biomassa. Dat klinkt heel natuurlijk, maar we kunnen het redelijkerwijs niet meer beschouwen als een duurzame manier om onze huizen te verwarmen. Honderdvijftig jaar geleden werkte het misschien nog, omdat we toen met veel minder mensen op aarde waren. De oppervlakte bos die je moest kappen om één persoon van warmte te voorzien, groeide destijds ongeveer weer terug in de periode van een mensenleven. Met het aantal mensen dat nu op onze planeet rondloopt, is dat niet meer mogelijk. Ook als je naar energie-efficiëntie kijkt, is hout geen logische brandstof.

"Er zijn situaties waarin een pelletkachel misschien het minst slechte alternatief is, maar over het algemeen ligt het niet voor de hand om op grote schaal hout te gaan verbranden. In plaats daarvan kunnen we ons veel beter richten op energiebronnen die écht duurzaam zijn, zoals zon en wind."

Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn. Overschakelen op volledig duurzame energie is niet iets dat we in korte tijd voor elkaar hebben. In de overgangsfase, die wel eens een flink aantal jaren zou kunnen duren, is het heel aannemelijk dat het stoken op biomassa de meest aanvaardbare oplossing is.

Gerelateerd
Duurzaam investeren

Cv-ketel kopen of duurzamer investeren?

Lees meer

Oliekachels, turfkachels en kolenkachels

Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw waren in veel Nederlandse huizen nog olie- en petroleumkachels, kolenkachels en zelfs turfkachels te vinden. Door de aanleg van het aardgasnet, maakten vrijwel al die kachels in een snel tempo plaats voor de gashaard. Jan Liefting: "Vandaag de dag willen we zo snel mogelijk van het aardgas af, maar dat lag een halve eeuw geleden heel anders. De vervanging van al die olie- en kolenkachels door gashaarden zagen we toen als een enorme verbetering. In sommige opzichten was het dat ook. De luchtvervuiling door kachels nam in die jaren behoorlijk af."

Gaskachel

Bij aardgas denken we tegenwoordig al snel aan onze cv-ketel. Maar voordat de centrale verwarming ons land veroverde, hadden de meeste huizen die op het aardgasnet werden aangesloten een gashaard. In veel woningen zijn nog steeds 'ouderwetse' gaskachels te vinden, maar ook nieuwe gashaarden, meestal met een beter rendement, worden weer geplaatst. Soms als hoofdverwarming en soms als sfeervolle aanvulling op een eigentijds verwarmingssysteem.

Gerelateerd
Aardgasloos wonen

14 stevige uitspraken over een toekomst zonder aardgas. Feit of fabel?

Lees meer

Elektrische kachel

Kleine, elektrische kachels kennen we al tientallen jaren. Het 'straalkacheltje' en de elektrische radiator hebben in de loop van de tijd in heel wat onverwarmde kamers de temperatuur nog een béétje kunnen opkrikken. Elektrisch verwarmen is in de meeste huizen aanzienlijk duurder dan het verwarmen met een cv-ketel of een warmtepomp. Bovendien is elektrisch verwarmen in de meeste gevallen niet duurzaam, omdat het overgrote deel van de stroom nog altijd wordt opgewekt met behulp van fossiele brandstoffen. Toch kan de elektrische kachel in sommige situaties uitkomst bieden, bijvoorbeeld wanneer u voor een korte periode één kamer wilt verwarmen.

Infraroodpanelen

Een bijzondere vorm van de elektrische kachel is het infraroodpaneel. Zo'n paneel verwarmt niet de lucht, maar zet elektriciteit om in straling. Komt u met die straling in aanraking, dan voelt u de warmte. Vergelijk het maar met de warmte van de zon op een koude winterdag. Net als de gewone elektrische kachel is het infraroodpaneel voorlopig vooral geschikt als lokale aanvulling op een ander, efficiënter verwarmingssysteem.

Koolmonoxide

Bij ieder verbrandingsproces komt koolmonoxide vrij. Koolmonoxide is een gas dat je niet kunt zien en niet kunt ruiken. Volgens een rapport uit 2015 van de Onderzoeksraad voor Veiligheid vallen door ongelukken met koolmonoxide in Nederland jaarlijks vijf tot tien doden, terwijl enkele honderden mensen gewond raken. Heeft u een kachel in huis, dan is een goede koolmonoxidemelder absoluut noodzakelijk. Overigens is een CO-melder óók aan te raden in woningen met een cv-ketel.

Download ons gratis whitepaper over koolmonoxide

Het verschil tussen CO en CO2

CO is de scheikundige afkorting voor koolmonoxide (eigenlijk: koolstofmonoxide). CO is een giftig gas dat vrijkomt bij onvolledige verbranding van hout, kolen, gas en andere brandstoffen. Het is dus niet hetzelfde als CO2 (koolstofdioxide). Dat is een gas dat van nature in de atmosfeer voorkomt en op zichzelf niet gevaarlijk is. Door het verbranden van fossiele brandstoffen is er de afgelopen eeuwen veel méér CO2 in de atmosfeer terechtgekomen, waardoor de temperatuur op aarde stijgt; het zogenoemde broeikaseffect. De gevolgen daarvan merken we nu al, bijvoorbeeld doordat we steeds vaker te maken hebben met hittegevolgen en extreme neerslag.

Wat vindt u van dit artikel?


Meer over deze tags


Plaats reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

Reacties

  • Clemens 48 dagen geleden

    Gravatar for Clemens

    Ik heb al veel gelezen over allelei energiemogelijkheden, waarom niet direkt op het schoonste.(Waar mogelijk waterstof)Als er stroom te veel is, waterstof maken met wind en zonne-energie.Men zet nu in op elektrisch rijden, waarom niet vol inzetten op waterstof? Dat doet men als de meeste mensen een elektrische auto hebben?

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Arend Jan 48 dagen geleden

    Gravatar for Arend Jan

    Even een reactie oop mijzelf. Ik zag deze site: https://www.feenstra.com/zorgelooswonen/waterstof.
    waterstof kan bijna altijd opgewekt worden als de zon schijnt met een zooncel, als het waait met een wind turbine.en dan met electrolise waterstof maken.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Arend Jan 48 dagen geleden

    Gravatar for Arend Jan

    Hoe zit het met waterstof in de energie voorziening? Met de waterstofcel electriciteit en warmte opwekken. Met twee electrodes in het water borrelt er zuurstof en waterstof op in een U-buis. met een windgenerator kun altijd als het waait waterstof opwekken. met een zonnecel kun je waterstof maken als de zonschijnt.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Cor 55 dagen geleden

    Gravatar for Cor

    Kijk over houtkachels eens bij het Platform houtrook.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Suzan Krammer 55 dagen geleden

    Gravatar for Suzan Krammer

    Superbedankt dat jullie serieus aandacht aan dit onderwerp besteden! (Groeten van iemand met buren die voor de lol een 'tuinkachel' stoken)

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Aryan van Engelen 55 dagen geleden

    Gravatar for Aryan van Engelen

    Uw commentaar op depelletkachel onderschrijf ik. Maar ik wil er aan toevoegen dat bij de verbranding van pellets de uitgestoten roetdeeltjes zo fijn zijn dat ze bij inademing ongehinderd de longblaasjes passeren en rechtstreeks in de bloedbaan worden opgenomen. Met andere woorden: uiterst toxisch. Daarom alleen al vind ik het onbegrijpelijk dat op de aanschaf van pelletkachels subsidie wordt verstrekt

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • kees gunsing 55 dagen geleden

    Gravatar for kees gunsing

    Ik snap niet dat men spreekt over CO2 neutraal als men hout verbrand. Dat het ooit CO2 heeft opgenomen snap ik MAAR als je het verbrand komt het WEER terug of te wel nog meer CO@ de lucht in.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Eric Kosterman 57 dagen geleden

    Gravatar for Eric Kosterman

    Mooi artikel . Echter mis ik nog de mogelijkheid van de overgang naar waterstofgas en de voordelen die dat op kan leveren met gebruik makend van het huidige aardgasnetwerk.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare Eric Kosterman 57 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer Kosterman,

      Via ons platform zorgeloos wonen proberen wij iedereen zo breed mogelijk te informeren over de energietransitie. Wij proberen verschillende onderwerpen aan het licht te brengen. Begin van het jaar hebben wij aandacht besteed aan het onderwerp waterstof. Klik op de volgende link voor meer informatie. https://www.feenstra.com/zorgelooswonen/waterstof

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • Jan van Zeyst 58 dagen geleden

    Gravatar for Jan van Zeyst

    Goede moderne houtkachels (dus niet van de Gamma) halen tegenwoordig ook rendementen hoger dan 80%. Mits gestookt met goed droog hout natuurlijk.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Saskia Jan van Zeyst 54 dagen geleden

      Gravatar for Saskia

      @Marleen; helemaal mee eens! (reageer functie functioneert niet helemaal goed....)

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Saskia Jan van Zeyst 54 dagen geleden

      Gravatar for Saskia

      Helemaal mee eens!

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Marleen Pientka Jan van Zeyst 54 dagen geleden

      Gravatar for Marleen Pientka

      Er komt àltijd emissie vrij bij het verbranden van hout. Elke vorm van houtverbranding is fout, of het een speksteenkachel, houtvergasser, ecodesignkachel, pelletketel betreft, altijd komt er houtrook vrij. Houtrook is een verzameling van chemische stoffen. Eigenlijk creëren je bij houtverbranding chemisch afval, wat schadelijk is voor het klimaat, natuur, milieu en vooral de mens.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Louis Jan van Zeyst 54 dagen geleden

      Gravatar for Louis

      Nee dan kunnen we beter de CO2 uit lang vervlogen tijden weer in de atmosfeer brengen door olie en gas te verbranden! Gelukkig is er bij olie en gas verbranding geen emissie.......

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Mariël Ellens Jan van Zeyst 54 dagen geleden

      Gravatar for Mariël Ellens

      Houtstook is nooit te verdedigen, ook niet als het rendement hoog is. Er vindt bij verbranding altijd emissie plaats. En filters zijn niet de oplossing, zie site HoutrookVrij Bovendien is het niet te verdedigen dat we in deze tijden waarin bomen de natuurlijke CO2 afvangers ze in de kachel verbranden.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Saskia Jan van Zeyst 55 dagen geleden

      Gravatar for Saskia

      Maar dat is juist het probleem; het gros kan niet stoken, veegt de schoorsteen niet jaarlijks, stookt wanneer het hen uitkomt ongeacht weersomstandigheden, en stookt te lang per dag. Er bestaat zoiets als de Stookwijzer maar ik denk de meerderheid die echt niet raadpleegt voordat het vuur aangestoken wordt.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Louis Jan van Zeyst 55 dagen geleden

      Gravatar for Louis

      Een goede hout kachel die met droog hout gestookt wordt levert niet meer overlast dan een CV ketel. Het gaat mis wanneer mensen niet kunnen stoken of niet het juiste (droge) hout gebruiken.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • Saskia Jan van Zeyst 55 dagen geleden

      Gravatar for Saskia

      Voor de omgeving is een houtkachel eigenlijk alleen maar overlast veroorzakend. Nederland is te drukbevolkt om geen hinder te veroorzaken. Verder zijn de weersomstandigheden meestal niet geschikt voor langdurige houtstook. Luchtkwaliteit is al dermate slecht dat we alle vermijdbare oorzaken zouden moeten ontmoedigen. En daar hoort houtstook ook bij.

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

  • w smit 58 dagen geleden

    Gravatar for w smit

    ik mis hier een bespreking van de massakachels zoals een finoven.

    Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.

    • moderator

      Feenstra Webcare w smit 55 dagen geleden

      Gravatar for Feenstra Webcare

      Beste meneer, mevrouw Smit,

      We proberen veel onderwerpen binnen de mogelijkheden die er zijn te bespreken, helaas moeten we wel keuzes maken.

      De finoven hebben we inderdaad niet in deze tekst behandeld, maar had natuurlijk aan bod kunnen komen. Wellicht een volgende keer.

      Dank voor het bericht.

      Met vriendelijke groet,
      Feenstra Webcare

      Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het privacybeleid en de voorwaarden van Google zijn van toepassing.